Σάββατο 11 Σεπτεμβρίου 2010

Μύθοι και αλήθειες γύρω από το Ημερολόγιο ή αλλιώς... «Κακό χωριό τα λίγα σπίτια!»


Ανήμερα της 11ης Σεπτέμβρη σήμερα κι ας επιχειρήσουμε να καταρρίψουμε (όχι άλλους "Δίδυμους Πύργους" αλλά) κάποιους μύθους (κοινώς... παραμύθια) που δημιουργήθηκαν το περασμένο καλοκαίρι στο μικρόκοσμο του χωριού μας, με αφορμή την έκδοση ενός ημερολογίου!
Ας πάρουμε λοιπόν τα πράγματα από την αρχή...

Μετά από μακρές συζητήσεις (που ξεκίνησαν πέρυσι, τέτοια εποχή ακριβώς) μια παρέα φίλων και συναδέλφων αποφασίσαμε να φτιάξουμε ένα λαογραφικό ημερολόγιο-βιβλίο. Επειδή το σχέδιο ήταν κάπως τολμηρό και φιλόδοξο δεν ήταν δυνατό να αφορά το 2010 αλλά την επόμενη χρονιά. Έγιναν οι απαραίτητες συζητήσεις μεταξύ μας και οι συνεννοήσεις με το Δ.Σ. του Συλλόγου μας (κυρίως με το προεδρείο) και τέθηκαν οι βασικοί άξονες «επί τάπητος». Ενημερωθήκαμε από τον πρόεδρο και το γραμματέα του Συλλόγου ότι κάτι ετοιμάζουν και κάποιοι άλλοι συμπατριώτες μας (Μπάμπης Γκ., Βασίλης Πλ.) αλλά δεν ήταν ακόμα οι δουλειές τους έτοιμες ούτε προγραμματισμένες να εκδοθούν μέσα στο 2010 (αφού θεωρούσαμε καλό να μη συμπέσουν δύο εκδόσεις στην ίδια χρονιά), οπότε μπορούσε να προχωρήσει το ημερολόγιο! Άρα δεν ετίθετο θέμα προτίμησης στο ερώτημα ποια έκδοση πρέπει να επιλέξει ο Σύλλογος για το 2010.
Αποφασίστηκε το ημερολόγιο να έχει τη μορφή που όλοι γνωρίζετε (αφού το κρατάτε ήδη στα χέρια σας), να είναι έτοιμο στα μέσα καλοκαιριού (για να επωφεληθούμε τον ερχομό των συγχωριανών για το «Αντάμωμα») και να βγει σε 300 αντίτυπα. Ο στόχος ήταν να καλυφθεί το κόστος (που πλησίασε τις 3.000 €) με την πώληση των μισών περίπου κι από κει και πέρα ό,τι πουληθεί να είναι κέρδος για το Σύλλογο! Εξ επαγγέλματος και λόγω της συνεργασίας μερικών από μας με κάποιους εκδοτικούς οίκους (Κέδρος, Μεταίχμιο) υπάρχουν κάποιες προσβάσεις στο χώρο, τις οποίες επωφεληθήκαμε και αξιοποιήσαμε (δεν ξέρω αν αυτό είναι μεμπτό ή θεωρείται υποστήριξη και χορηγία!)!
Το παραπάνω κόστος αφορούσε αποκλειστικά και μόνο τα τυπογραφικά έξοδα που συμπιέστηκαν όσο γινόταν προς τα κάτω! Τα όποια κέρδη φυσικά θα πήγαιναν εξ ολοκλήρου στο Σύλλογο! Φαντάζομαι πως είναι αυτονόητο ότι κανείς μας δεν είχε οικονομικό όφελος από αυτή την υπόθεση! Θεωρούμε μη ηθικό να θέλει κάποιος να επωφεληθεί οικονομικά από τις δραστηριότητες ενός Συλλόγου, που προσπαθεί να μαζέψει τις συνδρομές «φασούλι το φασούλι» για να αξιοποιήσει τα χρήματα σε κοινωφελή έργα, υποκαθιστώντας την ανύπαρκτη τοπική αυτοδιοίκηση! Εννοείται βέβαια ότι όσα αντίτυπα πήραμε (και πήρε αρκετά ο καθένας μας) πληρώθηκαν μέχρι το τελευταίο (κι έτσι έπρεπε φυσικά)!
Ως προς το περιεχόμενο τώρα, η έκδοση βασίστηκε σε υλικό που επιλέχθηκε από παλιότερες εργασίες κάποιων συμπατριωτών μας (Θανάσης Π., Βασίλης Πλ., Ζωή Τσ.) και από υλικό που συλλέχθηκε με κόπο από συγχωριανούς μας και από διάφορες υπηρεσίες! Ζητήθηκε η άδεια (όπου χρειαζόταν) για τη χρήση του υλικού των προαναφερθέντων και έγινε αναφορά στα ονόματα και τις εργασίες τους όπου ήταν απαραίτητο (στον πρόλογο και στη βιβλιογραφία του ημερολογίου αλλά και όπου μπήκε μέρος της δουλειάς τους). Πιστεύουμε πως οι εργασίες τους αξιοποιήθηκαν με σεβασμό στους δημιουργούς τους και ότι μέσα από το ημερολόγιο προβάλλονται και αναδεικνύονται περισσότερο! Αλήθεια, πόσοι γνώριζαν ή θυμούνταν την εξαίρετη δουλειά του αείμνηστου Θανάση; Πόσοι από μας γνώριζαν την επίσης σπουδαία δουλειά (μια χειρόγραφη αδημοσίευτη διπλωματική εργασία) της Ζωής;
Μεγάλο μέρος του ημερολογίου καταλαμβάνει το φωτογραφικό υλικό. Καταρχήν ζητήθηκε και αξιοποιήθηκε το φωτογραφικό αρχείο του Συλλόγου, που δημιουργήθηκε με αφορμή την περσινή έκθεση στο χώρο του σχολείου και συμπληρώθηκε με όσες φωτογραφίες ακόμα μπορέσαμε να συλλέξουμε. Ζητήθηκε από συγχωριανούς να μας δανείσουν παλιές φωτογραφίες κι αφού αξιοποιηθούν για το ημερολόγιο να επιστραφούν ξανά στους κατόχους τους. Αρχές Ιουλίου που ανέβηκα στο χωριό (λίγες μέρες πριν κλείσει το περιεχόμενο του ημερολογίου) ζήτησα και πάλι φωτογραφίες απ’ όσους έτυχε να συναντήσω στο καφενείο ή αλλού! Δυστυχώς, δεν υπήρξε ανταπόκριση και οπωσδήποτε δεν μπορούσα να πιέσω κανέναν ούτε μπορούσα να γυρνάω στα σπίτια και να ψάχνω σεντούκια και σερβάντες (το ’κανα στο σπίτι μου)!
Να σημειωθεί εδώ ότι έλλειψαν γύρω στις 15 φωτογραφίες από την έκδοση γι’ αυτό και υπάρχουν κάποια κενά στο ημερολόγιο (π.χ. 200-210 σελ.). Όποιοι πάντως διέθεσαν φωτογραφικό υλικό μεμονωμένα αναφέρονται στο τέλος του ημερολογίου ως πηγές. Ίσως, εκ παραδρομής, να έγινε κάποιο λάθος και να μην αναφέρθηκε κάποιος ως πηγή υλικού (σίγουρα όχι εσκεμμένα) γιατί το τελευταίο διάστημα ήταν πολύ πιεστικό! Το ημερολόγιο έπρεπε να είναι έτοιμο στις 20 Ιούλη και μέχρι τις 10 του μήνα προσπαθούσαμε ακόμα να μαζέψουμε φωτογραφίες! Θύμα λάθους εκ παραδρομής έπεσε, για παράδειγμα, κι ο ίδιος ο πρόεδρος του Συλλόγου, στον οποίο ανήκουν οι «Διαδρομές» στο τέλος του βιβλίου (σελ. 243-246) και δεν αναφέρεται πουθενά το όνομά του (προς τιμήν του δεν ανέφερε καν το γεγονός)! Όσο για τις φωτογραφίες του αρχείου του Συλλόγου δεν μπορούσαμε να γνωρίζουμε από πού προέρχεται η καθεμιά, πολύ περισσότερο δε, ποιος φωτογράφος την έχει τραβήξει (εδώ τίθεται θέμα copyright?)!

Εν τέλει και για να κλείνουμε, έγινε μια πρώτη αξιόλογη (πιστεύουμε) προσπάθεια του Συλλόγου σ’ αυτόν τον τομέα (σίγουρα θ’ ακολουθήσουν κι άλλες) και ως πρώτη προφανώς έχει παραλλείψεις, ατέλειες, αδυναμίες, λάθη! Από τη μεριά μας δε διεκδικούμε ούτε δάφνες ούτε συγγραφικές περγαμηνές (με τις τελευταίες τουλάχιστον είχαμε μια πρότερη μικρή σχέση κάποιοι από μας). Από την άλλη ποτέ δεν προσπαθήσαμε να οικειοποιηθούμε δουλειές άλλων! Όπως αναφέρεται στο εξώφυλλο του ημερολογίου και στη βιβλιογραφία του την επιμέλεια της έκδοσης είχαμε, τη συγγραφή των εισαγωγικών κειμένων και την καταγραφή των ντοπιολαλιών-φράσεων-παροιμιών (χωρίς φυσικά να διεκδικούμε και την πατρότητα των τελευταίων)!
Η ουσία πάντως είναι πως ένας μικρός και νέος ουσιαστικά Σύλλογος (απενεργοποιημένος μέχρι πριν από δύο χρόνια) έκανε στο πολύ σύντομο χρονικό διάστημα της επαναδραστηριοποίησής του πολλά και σπουδαία πράγματα (στα οποία θα αναφερθούμε σε μια επόμενη ανάρτηση)! Ανάμεσα σ’ αυτά και η συγκεκριμένη έκδοση, κάτι που άλλοι Σύλλογοι, μεγαλύτεροι, οικονομικά εύρωστοι και με ιστορία ετών πίσω τους δεν το έκαναν ως τώρα! Ας δούμε λοιπόν τα θετικά της πρώτης απόπειρας κι ας βάλουμε πλώρη για τις επόμενες με στόχο να είναι καλύτερες! Κριτική, επισημάνσεις, συμβουλές, προτάσεις κι οτιδήποτε άλλο καλοπροαίρετο, δεκτά! Γκρίνιες, μεμψιμοιρίες κι ανέξοδη κριτική (έτσι, για να ’χουμε κάτι να λέμε) πιστεύω πως δε χρειάζονται. Ούτε το Σύλλογο πάνε μπροστά ούτε, κατ’ επέκταση, τον τόπο!
Είμαστε πολύ λίγοι γι’ αυτό και δεν περισσεύει κανείς μας! Είμαστε όλοι απαραίτητοι! Κι όπως πολύ σοφά λέει κι ο λαός μας: «Κακό χωριό τα λίγα σπίτια»! Ας μην τα λιγοστέψουμε κι άλλο, ας βρούμε τρόπους κι αφορμές να γίνουν περισσότερα...
Αυτά για την ιστορία, για να μπουν μερικά πράγματα στη θέση τους και για να διαλυθούν κάποιοι μύθοι!
Και να με συμπαθάτε αν κούρασα ή στεναχώρησα με τα γραφόμενά μου!

Υ.Γ. Προσωπικά, πιστεύω ακράδαντα σ’ αυτό που είπε πριν από μισό αιώνα ο J.F.Kennedy (ελαφρώς παραφρασμένο): «Μην ρωτάς τι έκανε ο τόπος σου για σένα, κοίτα τι μπορείς να κάνεις εσύ γι’ αυτόν»!

Παρασκευή 16 Ιουλίου 2010

Τα "σημάδια" του Αμάρμπεη!


Πολλά καλοκαίρια των παιδικών μου χρόνων τα περνούσα (παρέα με τον αδερφό μου) κοντά στον παππού μου το Γιάννη, που έβοσκε τα πρόβατα στον Αμάρμπεη. Το κοπάδι ανέβαινε στο βουνό συνήθως με το που σταματούσε το "καζάνι" (τέλη Ιούνη με αρχές Ιούλη) και έμενε εκεί μέχρι τον "Αντριά" (τέλη Νοέμβρη με αρχές Δεκέμβρη) περίπου, ανάλογα με τον καιρό.
Είχαμε στάνες σε διάφορα σημεία του βουνού, οπότε μπορούσαμε να διανυκτερεύουμε οπουδήποτε. Πολλές φορές το "γρέκι" (το μέρος που περνούσε τη νύχτα το κοπάδι) άλλαζε ακόμα και κάθε βράδυ! Υπήρχαν όμως τέσσερα-πέντε σταθερά σημεία διανυκτέρευσης που ήταν και τα πιο βασικά! Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να γνωρίζουμε το βουνό απ' έξω κι ανακατωτά!
Γνωρίζαμε το βουνό σπιθαμή προς σπιθαμή! Δε νομίζω να υπήρχε πλαγιά που να μην είχαμε κοιμηθεί, δέντρο που να μην είχαμε καθίσει από κάτω, πηγή που να μη μας είχε ξεδιψάσει, καρπός που να μην τον είχαμε γευτεί!
Τα βράδια ξαπλώναμε ανάσκελα και προσπαθούσαμε να εντοπίσουμε τη Μικρή και τη Μεγάλη Άρκτο και άλλους αστερισμούς ή αστέρια να πέφτουν. Αν τύχαινε να κάνουμε "γρέκι" στην κορυφογραμμή του Αμάρμπεη, προσπαθούσαμε να εντοπίσουμε (από τα φώτα τους) πού βρισκόταν καθένα από τα 12 χωριά της πίσω πλευράς, του κάμπου (Τσαπουρνιά, Φαρμάκη, Μηλέα, Γιαννωτά, Βουβάλα, ...), όπως μας τα είχε πει και δείξει ο παππούς!
Αν και ανεβήκαμε πάρα πολλές φορές στην κορυφή του βουνού και συχνά περνούσαμε και προς την πίσω πλευρά με το κοπάδι (χωρίς ποτέ να έχουμε προβλήματα με τους τσοπάνηδες των γειτονικών χωριών-μια και η κορυφογραμμή ήταν το σύνορο κι αποτελούσε ένα είδος υφαλοκρηπίδας ή FIR μεταξύ των χωριών), αυτά ποτέ δεν τα προσέξαμε! Βλέπαμε την τσιμεντένια κολώνα της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού στη "Σημαία" (το ψηλότερο σημείο του Αμάρμπεη) με την μπρούτζινη σφραγίδα από πάνω αλλά στη διπλανή κατασκευή (πόσο μάλλον στις άλλες που είναι παρακάτω) δε δίναμε ιδιαίτερη σημασία!

Σ' αυτά, λοιπόν, τα πέτρινα "μνημεία" των τσοπάνηδων είναι αφιερωμένη αυτή η ανάρτηση.
Πρόκειται για κάποιες πέτρινες κατασκευές των βοσκών (με πλάκες που μάζευαν από το μέρος εκεί γύρω), που βρίσκονται προς την πλευρά της Τσαπουρνιάς. Σκοπό είχαν (όπως με πληροφόρησε ο καλός φίλος Παναγιώτης σε μια πρόσφατη περιήγησή μας στη ΒΑ πλευρά του Αμάρμπεη-που ως κυνηγός τον αφορά, άρα κάτι παραπάνω θα ξέρει!), να προσανατολίζουν τους τσοπάνηδες τις φθινοπωρινές μέρες που το βουνό το σκέπαζε η αντάρα και η ορατότητα ήταν πολύ περιορισμένη! Έτσι εντοπίζοντας αυτές τις πέτρινες στήλες οι τσοπάνηδες γνώριζαν και πού βρίσκονται! Έπαιζαν δηλαδή το ρόλο της πυξίδας (ή της σημαδούρας)! Βρίσκονται δε στην πλευρά αυτή επειδή (υποθέτω) δεν υπάρχουν άλλα εμφανή φυσικά σημάδια.
Έμεινα έκπληκτος σ΄αυτά που μου 'λεγε ο Πάνος! Να μην τα έχω πάρει χαμπάρι 35 χρόνια (...και βάλε); Να μην έχω ακούσει τίποτα από τον παππού μου ή τον πατέρα μου; Ή μήπως μας τα είχαν πει και δεν τα θυμάμαι; Ποιος ξέρει!
Σημασία έχει ότι μετά από τόσα χρόνια αυτό το βουνό (στολίδι, σύμβολο και βαριά κληρονομιά για τους ανθρώπους που γέννησε ο τόπο μας) ακόμα το ανακαλύπτω!
Ίσως γι' αυτό κι εγώ έχω μια ιδιαίτερη ευαισθησία για τη συγκεκριμένη περιοχή του χωριού μας κι έγινα έξαλλος με τις πρόσφατες βουλές του "άρχοντά" μας...

Πέμπτη 15 Ιουλίου 2010

Ο Μ.Ε.Σ. Άκρης, το φετινό "Αντάμωμα", ο "δήμαρχος" και άλλες ιστορίες...


Φίλοι, πατριώτες ("εφ' όπλου λόγχη" που 'λεγε κι ο Τζιμάκος!) γεια και χαρά σας!
Λοιπόν, καταρχήν το Αντάμωμα είναι στις 13-8-2010 (φίλε Νίκο) για να μη μπερδευόμαστε.
Για τα υπόλοιπα τώρα:
1. Χορηγίες, ενισχύσεις, οικονομικές βοήθειες..., όχι ότι δεν τις χρειαζόμαστε αλλά έτσι, να μας λείπουν!
2. Το νυν (...και εσαεί) δήμαρχο οι συγχωριανοί μας τον έκριναν (και τον κατέκριναν, ακόμα και οι φανατικοί υποστηρικτές του). Ειδικά μετά το θέμα των ανεμογεννητριών τον πήρανε χαμπάρι όλοι (εκτός απ' τους αμετανόητους που ξεγελιούνται με 3 κιλά ρύζι κι άλλα τόσα μακαρόνια!). Τώρα ας τον κρίνει κι η Ιστορία!
3. Όσο για το χαρακτηρισμό του για τα μέλη και το Δ.Σ. του Συλλόγου, εδώ… γελάμε! Μαθήματα δημοκρατίας από κάτι τύπους που δεν ξέρουν καν τη σημασία της λέξης και δεν την εφάρμοσαν ποτέ στη (δημόσια τουλάχιστον) ζωή τους δεν είναι δυνατόν να τα πάρουμε στα σοβαρά!!!
Πάντως, σε λίγο, τελειώνουν τα ψέμματα. Τέσσερις μήνες έμειναν (είναι μεγάλο διάστημα λέτε για τις τελευταίες "αρπαχτές";) και game over!
4. Η κατάσταση τώρα στον καινούριο (διευρυμένο) δήμο Ελασσόνας (όποιος και να 'ναι ο νέος δήμαρχος) χειρότερα αποκλείεται να είναι! Περισσότερη σημασία θα μας δώσουν ως 53ο (έστω) δημοτικό διαμέρισμα απ' ότι ως 3ο που ήμασταν ως τώρα!
Είμαι σίγουρος ότι σε κάποια ζωτικής σημασίας θέματα (επισκευή των αιθουσών του σχολείου μας και αξιοποίησή του, δημιουργία αναψυκτηρίου πέριξ ή εντός της πλατείας, δημιουργία ενός μικρού πάρκου αναψυχής σε τοποθεσία έξω από το χωριό) θα συννενοηθούμε!
Αυτά, προς το παρόν!

Υ.Γ. Μια παράκληση προς τα νεότερα μέλη και γενικότερα τους νέους και τις νέες του χωριού μας (τους κάτω των 30): αρπάξτε την ευκαιρία που σας δίνεται μέσα από το Σύλλογο για δραστηριοποίηση στα κοινά του τόπου μας και για κοινωνική προσφορά στους ανθρώπους του! Κοινοποιείστε τις ιδέες σας και τις απόψεις σας για οτιδήποτε αφορά τον τόπο μας και μοιραστείτε τις με ανθρώπους που, πιστέψτε με, σας συνδέουν πάρα πολλά!
'Ολοι μας ίσως περάσαμε από τέτοια φάση (σνομπισμού, ωχαδερφισμού, αδιαφορίας για το χωριό) αλλά μεγαλώντας νιώσαμε κάποια στιγμή οι ρίζες να μας τραβούν πίσω στον τόπο που γεννηθήκαμε ή καταγόμαστε!
Ένας σύλλογος είναι ζωντανός οργανισμός και ως τέτοιος χρειάζεται ανανέωση και "νέο αίμα", που εσείς πρέπει να δώσετε! Τα παιδιά που ασχολούνται σήμερα κάποια στιγμή θα βαρεθούν, θα κουραστούν, θα αφιερωθούν σε κάτι άλλο και θα τα παρατήσουν! Είναι επιτακτική ανάγκη να υπάρχει διάδοχη κατάσταση για να αποφευχθούν λάθη του παρελθόντος, λάθη που κάναμε κι εμείς...
Ευχαριστώ και συγγνώμη αν κούρασα!