Πατρίδααα...!

Μια βόλτα στην ιδιαίτερη πατρίδα, οποιαδήποτε εποχή του χρόνου, είναι -το λιγότερο- αναζωογονητική! Και δεν είναι μόνο η φύση, η ομορφιά των εποχών (που εξακολουθούν να είναι διακριτές), η ηρεμία, οι άνθρωποι... Είναι που οι ρημάδες οι ρίζες σε τραβάνε συνέχεια προς τα κει όσο μεγαλώνεις και πηγαίνοντας -έστω και για λίγο- γεμίζεις τις μπαταρίες για αρκετό καιρό!
Νομίζω ότι μια καλή εξήγηση για όλα αυτά έδωσε μια ψυχή που ζει στη Βόρεια Ελλάδα (εδώ και καμιά τριανταριά χρόνια): "Αυτό το μέρος έχει μαγικές ιδιότητες γι' αυτούς που άνοιξαν τα μάτια εκεί, που μπουσούλησαν σ' αυτά τα χώματα και πρωτοπερπάτησαν στα σοκάκια του...''!

Η πρόσφατη επίσκεψη στα μέρη που γεννήθηκα (τέλος Νοέμβρη-αρχές Δεκέμβρη, απ' όπου και οι παρακάτω εικόνες) ήταν βάλσαμο...!

Πατρίδααα...! on PhotoPeach

Με τους Encardia και τους φίλους τους...

Μια μαγική βραδιά στο Θέατρο Βράχων...
Ήμασταν κι εμείς εκεί και περάσαμε όμορφα...

Με τους Encardia και τους φίλους τους... on PhotoPeach

O δικός μου Πάνος...

Προσπαθώ, μήνες τώρα, να πω δυο κουβέντες για τον Πάνο... Έγραφα-διέγραφα, διόρθωνα-ξαναέγραφα, πρόσθετα-αφαιρούσα... Τίποτα δε μου άρεσε, τίποτα δε με κάλυπτε, φτωχά μου φαινόταν όλα τα λόγια...
Το παίδεψα αρκετά το θέμα, με παίδευε πολύ κι εκείνο και κάθε φορά το άφηνα γι' αργότερα... Για όταν θα ένιωθα καλύτερα...
Μετά από ένα χρόνο κατέληξα σ' ένα μικρό φωτο-αφιέρωμα, προσπαθώντας με τις λεζάντες και τη βοήθεια των Pink Floyd να πω ό,τι ένιωθα τη δεδομένη στιγμή... Μικρές στιγμές, μεγάλες κι αξέχαστες αναμνήσεις...

Ο δικός μου Πάνος... on PhotoPeach

Στα δυο παλικάρια του και στη σπουδαία σύντροφο της ζωής του...

Πάσχα 2016-2 (Κέρκυρα): Ταξίδι...

"Σαν βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη,
να εύχεσαι να 'ναι μακρύς ο δρόμος..."
Εμείς αποφασίσαμε να πάμε λιγάκι παραπάνω, στο "Νησί των Φαιάκων"...
Κουραστική η διαδρομή, αλλά όμορφη... Εξάλλου, σημασία έχει (και) το ταξίδι...

Πάσχα 2016 (Κέρκυρα): Ταξίδι... on PhotoPeach

Πάσχα 2016-1 (Κέρκυρα): Η λιτανεία των αγίων...

Δεν ξέρω, αν υπάρχει άλλο μέρος -τουλάχιστον στην Ελλάδα-, όπου νιώθεις πιο έντονα τα Άγια Πάθη της Μεγάλης Εβδομάδας και την Ανάσταση, από την Κέρκυρα!
Προσωπικά, δε θυμάμαι να μου έχει ξανασυμβεί... 'Ολη η πόλη (αλλά και το νησί γενικότερα), νομίζω πως, ζει γι' αυτές τις μέρες... Κληρικοί, μαθητές, δάσκαλοι, "προύχοντες" και όλοι οι κάτοικοι γενικώς συμμετέχουν και βοηθούν να μπει κι ο τελευταίος επισκέπτης στο "κλίμα" των ημερών...
Μια αξέχαστη, πραγματικά, εμπειρία...

Πάσχα 2016 (Κέρκυρα): Η λιτανεία των αγίων... on PhotoPeach

"Απ΄ τον Αντρέα στον... Armani !"

Πέρασαν 33 χρόνια, πια...
Αν όχι "μια ζωή" (του Μ. Αλέξανδρου, του Χριστού...), περισσότερα από μια γενιά!

Αρχές δεκαετίας του '80... Παραμονές βουλευτικών εκλογών του '81 και σε αναμονή της πολυπόθητης "Αλλαγής" (για τους μισούς Έλληνες, τουλάχιστον)!
Στο μικρό χωριό που μεγάλωσα -"ανταρτοχώρι" την εποχή της Κατοχής και του Εμφυλίου- επικρατούσε ένας αέρας αισιοδοξίας και μια πρωτόγνωρη ευφορία!
Σχεδόν όλοι οι κάτοικοι αγρότες και εργάτες... Άλλοι, βιομηχανικοί σε φάμπρικες της Γερμανίας και του Θριάσιου πεδίου (πέριξ της Ελευσίνας)... Άλλοι, εργάτες γης στους κάμπους της Κ. Μακεδονίας και της Καρδίτσας...

Για περισσότερα από 30 χρόνια η συντριπτική πλειοψηφία κλεισμένη στο καβούκι της... Αφενός μεν απ' την πευρά των χαμένων του Εμφυλίου (και με συγγενείς πολιτικούς πρόσφυγες στο "παραπέτασμα" όλοι τους), αφετέρου δε με νωπές μνήμες ακόμα από την περίοδο της χούντας...
Βλέποντας οι περισσότεροι απ' αυτούς την επερχόμενη "Αλλαγή" να σαρώνει, ένιωθαν πως "ο αγώνας τώρα δικαιώνεται" (οι υπόλοιποι υποστήριζαν πως "...συνεχίζεται") και πως, επιτέλους, "θα 'ρθούμε κι εμείς στα πράγματα"! Για πρώτη φορά, μετά από πολλά χρόνια, ένιωθαν ελεύθεροι! Σ' αυτό συνέβαλαν αρκετά οι οικονομικοί μετανάστες που ανέβηκαν στο χωριό να ψηφίσουν, μεταφέροντας το κλίμα από το λεκανοπέδιο και την πρωτεύουσα... Μαζί τους έφεραν και αρκετό προεκλογικό υλικό...
Για πρώτη φορά πρέπει να κυκλοφόρησαν αφίσες και να έγινε αφισοκόλληση στο χωριό μας!

Ήταν ένα -συνεπαρμένο από το κλίμα- τσούρμο 16άρηδων ("...σας γ@μώ τα Λύκεια!"), πάνω-κάτω! Φορτωμένο (μεταμεσονύκτιες ώρες της παραμονής) με τις "πρασινοκόκκινες" αφίσες, κολλούσε δίπλα-δίπλα την "Αλλαγή" (που ευαγγελίζονταν ο Αντρέας και το ΠΑΣΟΚ) με τη "...2η κατανομή" (που διεκδικούσε ο Χαρίλαος και το ΚΚΕ)! Πρώτη -ίσως και μοναδική- φορά στα χρονικά τέτοια σύμπραξη!!
Θυμάμαι τα γέλια που έπεσαν την επόμενη μέρα αντικρίζοντας τα έκπληκτα βλέμματα και ακούγοντας τα ετερόκλητα σχόλια των συγχωριανών που, μόλις ξύπνησαν, είδαν τους τοίχους και τους στύλους της ΔΕΗ "στολισμένους"!!!

Πέρασαν 30 -και πλέον- χρόνια...
Από τη φτώχεια και την ανέχεια των αρχών του '80, περάσαμε στην εποχή των επιδοτήσεων και της ευμάρειας των αρχών του 21ου αιώνα... Από τα ζιβάγκο, τα στρατιωτικά τζάκετ και τα κοτλέ παντελόνια, περάσαμε στα τζην του Armani και τα σώβρακα του Calvin Klein! Τα "ψιλοσκ@τώσαμε" κι εμείς με το βόλεμα και τις αχόρταγες διεκδικήσεις μας! Όπως και οι λίγο μεγαλύτεροί μας... Εκείνοι που δεν αντέχαμε να ζούμε στη σκιά τους... Η περιβόητη (και πολύ πιο ευνοημένη τα επόμενα χρόνια) "γενιά του Πολυτεχνείου"!

Σήμερα, από εκείνο το τσούρμο, άλλοι υπηρετούν στην εκπαίδευση, άλλοι στα σώματα ασφαλείας...
Υποθέτω, ότι αυτή η τριακονταετία έχει αφήσει σε όλους μια γλυκόπικρη γεύση!
Το... "Κόμμα και ρετσίνα κι άσματα επινίκια
είμαι 16άρης, σας γ@μώ τα Λύκεια!"
που ένιωθαν τότε, νομίζω πως έχει αντικατασταθεί με το επόμενο κουπλέ του Νιόνιου:
"Δεν είμαι ΠΑΣΟΚα, δεν είμαι ούτε ΚΚΕ
βρε είμαι ό,τι είμαι κι ό,τι τραγουδώ για σε..."

"Καλή πατρίδα, σύντροφοι"! Να 'στε όλοι καλά...

ΥΓ. "Το χειμώνα ετούτο, άμα τον πηδήσαμε
γι' άλλα δέκα χρόνια, άιντε καθαρίσαμε...!"

Η "τρέλα" πάει στα βουνά...

Την Κυριακή που μας έρχεται (23-3-2014), ο σύλλογος του χωριού μας (Μ.Ε.Σ.Άκρης) συνδιοργανώνει με τον εκδρομικό σύλλογο "Υπαίθριος Ζωή Λάρισας" ορειβατική εκδρομή από το Λιβαδερό στην κορυφή του Αμάρμπεη και επιστροφή στην Άκρη. Η κύρια πορεία θα ξεκινήσει γύρω στις 9 το πρωί και υπολογίζεται πως θα διαρκέσει περίπου έξι ώρες! Μια δεύτερη ομάδα θα ακολουθήσει μικρότερη και με λιγότερες απαιτήσεις διαδρομή, διάρκειας -το πολύ- τριών ωρών! Προς το τέλος της διαδρομής θα γίνει μια στάση στο "καταφύγιο" (για καφεδάκι, ζεστό τσάι ή τσιπουράκι) και μετά οι δύο ομάδες θα καταλήξουν σε καφενείο του χωριού για φαγητό και διασκέδαση...
Αρχηγός της εκδρομής είναι ο Νίκος Γκουνέλας ("Κούικ") από τη διπλανή Κρανιά! Μαζί με τα δικά μας παιδιά (Πάνο Κουμαντζιά, Βασίλη Μπόλη κτλ) θα προσπαθήσουν να οργανώσουν όσο γίνεται καλύτερα την απόπειρα αυτή, με σκοπό να μείνει αξέχαστη στους συμμετέχοντες!

Το προπερασμένο Σάββατο (8-3-14) έγινε χάραξη και σηματοδότηση της (μεγάλης) πορείας... Έτυχε να βρεθώ στο χωριό και να πάρω μέρος στην προετοιμασία...
Το μικρό φωτογραφικό αφιέρωμα είναι από αυτή την προσπάθεια...

Πιστεύω πως θα πετύχει απόλυτα η εκδρομή και πως θ' αποτελέσει την αρχή για παρόμοιες εξορμήσεις στο μέλλον!
Όσοι πιστοί (φυσιολάτρες, φίλοι του βουνού και της εξοχής, νοσταλγοί της υπαίθρου κτλ) προσέλθετε...

Η ΤΡΕΛΑ ΠΑΕΙ ΣΤΑ ΒΟΥΝΑ...

http://photopeach.com/album/yb8bvu

View more presentations or Upload your own.

"Η δικαίωση του τραχανά!"

Ο τραχανάς βρίσκει και πάλι τη θέση που του ταιριάζει!

Πριν από κάμποσο καιρό διάβασα ότι σε κάποιο πολυτελές ξενοδοχείο της Αττικής φιλοξενήθηκαν Κινέζοι επιχειρηματίες στα πλαίσια προώθησης ελληνικών προϊόντων...
Στο γεύμα που τους προσφέρθηκε το πρώτο πιάτο ήταν σούπα με τραχανά Ελασσόνας και τρικαλινό τυρί (δε θυμάμαι ποιο ακριβώς)!
Οι Κινέζοι ενθουσιάστηκαν, ζήτησαν περισσότερες πληροφορίες για τον τραχανά και εκδήλωσαν ζωηρό ενδιαφέρον για να τον εισάγουν στη χώρα τους!!
Να, λοιπόν, που ο τραχανάς, επιτέλους, δικαιώνεται!!!

Δε θα ασχοληθώ με την ιστορία του, την προέλευση, τα είδη, τις συνταγές και άλλα τέτοια γενικά... Θα πω δυο λόγια για την παρασκευή του στα μέρη μου και για τη σημασία του στην ανατροφή των ανθρώπων του τόπου μου (Άκρη Ελασσόνας)...

Μια από τις σημαντικότερες καλοκαιρινές έγνοιες των νοικοκυράδων στο χωριό μας (και όχι μόνο) ήταν και η παρασκευή του τραχανά, απαραίτητο εφόδιο για το μακρύ και δύσκολο χειμώνα εκεί πάνω! Τα δύο απαραίτητα υλικά για να γίνει (στάρι και γάλα) πάντα υπήρχαν στα περισσότερα σπίτια!

Μόλις, λοιπόν, αλώνιζαν το σιτάρι απ' τα χωράφια τους (κάπου στα μέσα Ιουλίου και μετά), διάλεγαν αυτό που προοριζόταν για τον τραχανά της χρονιάς! Έπρεπε να προλάβουν να τον φτιάξουν όσο ακόμα το κοπάδι είχε γάλα, αφού απαιτούσε και κάποιο χρόνο η προετοιμασία του σιταριού (καθάρισμα, πλύσιμο, στέγνωμα, άλεσμα)...
Αν σε κάποιο σπίτι τύχαινε να μην έχουν το ένα από τα δύο (στάρι ή γάλα) το έπαιρναν απ' τους άλλους (συγγενείς, φίλους ή γειτόνους)...

Ο τραχανάς (το πληγούρι δηλαδή) έβραζε μέσα στο γάλα σ' ένα μεγάλο μπακιρένιο καζάνι (οι Ρομά γανωτήδες ήξεραν, γι' αυτό περνούσαν νωρίτερα απ' το χωριό)...
Κατά την παρασκευή του γινόταν ένα μικρό πανηγύρι σε κάθε αυλή! Μαζεύονταν κι οι γειτόνισσες (η διαδικασία απαιτεί αρκετά χέρια), από κοντά και η πιτσιρικαρία (γύρω από το καζάνι, περιμένοντας πότε θα βγεί ο τραχανάς), γνώμες διάφορες (από τις πρωταγωνίστριες κατά τη διαδικασία), σχόλια ποικίλα (γενικώς, από την ομήγυρη), καφεδάκι -και "φλιτζάνι" ενίοτε- με γλυκό του κουταλιού (στην αναμονή), άντε και κανένα τσιπουράκι (αν ξέπεφτε και κανένας άντρας στην παρέα)...
Στη συνέχεια, αφού έβγαζαν τον τραχανά από το καζάνι, τον περνούσαν από χοντρό κόσκινο και τον άπλωναν στον ήλιο για να στεγνώσει...

Από τα παιδικά μου χρόνια, θυμάμαι, πως ήταν το κυρίαρχο (χειμωνιάτικο κυρίως) "πρωινό" στα περισσότερα σπίτια του τόπου μας (μαζί -ή σε συνδυασμό- με το κλασικό γάλα)! Η πιο απλή, γρήγορη και θρεπτική σούπα! Δυο λίτρα νερό, δυο χούφτες (γλυκός πάντα) τραχανάς, ένα κομμάτι τυρί φέτα, λίγο λάδι ή βούτυρο... κι έτοιμο το πλήρες "πρωινό"!
Σε ειδικές περιπτώσεις, όταν η περίσταση (γιορτές κυρίως) απαιτούσε και κρέας στο τραπέζι, γινόταν το γιορτινό γεύμα του σπιτιού! Σε συνδυασμό με κρέας από γίδα (γίδα βραστή) ή χοιρινό (μετά τα Χριστούγεννα) μετατρέπονταν σε "επίσημο δείπνο"!
Από την άλλη, έτσι για αλλαγή στη διατροφή αλλά και για να μπορεί να μεταφερθεί εύκολα, ώστε να καταναλωθεί έξω απ' το σπίτι ως κολατσιό (στο σχολείο, στο χωράφι, στο κοπάδι...), οι νοικοκυρές έφτιαχναν την τραχανόπιτα! Από τις πιο απλές συνταγές, αλλά θέλει "μαστοριά" για να πετύχει!

Μεγαλώσαμε με τον τραχανά!
Μετά, ντρεπόμασταν να λέμε ότι μας αρέσει και ένας-ένας τον "αποκηρύξαμε"!
Όταν καταλάβαμε τη διατροφική του αξία (μαθαίνοντας πόσο υγιεινός και θρεπτικός είναι) τον εκτιμήσαμε και πάλι!
Τώρα, τον θεωρούμε delicatessen και καμαρώνουμε για "πάρτη" του!
Η ουσία είναι πως, μετά τη στροφή τα τελευταία χρόνια στα παραδοσιακά ελληνικά προϊόντα (από πεποίθηση παλιότερα, από ανάγκη πλέον), ξαναπαίρνει σιγά-σιγά κι ο τραχανάς τη θέση που του αρμόζει δίπλα στα υπόλοιπα "καλούδια" αυτού του τόπου...

[Στο slide που ακολουθεί, ένα μικρό φωτο-ρεπορτάζ παρασκευής τραχανά, βήμα-βήμα, από τις σημερινές νοικοκυράδες του χωριού μας (Άκρη Ελασσόνας)! Με ξύπνησε η μάνα μου στις 6.30΄το πρωί για να καταγράψω τη διαδικασία! Νομίζω πως άξιζε τη θυσία του γλυκού πρωινού ύπνου...]

Η δικαίωση του τραχανά!

View more presentations or Upload your own.

"Κρασί από τον τόπο μου..."

Τα 4 φετινά "παιδιά" του Θανάση!

Είχα πάρει τις καλύτερες συστάσεις -τόσο για τον ίδιο, όσο και για τα κρασιά του- από δυο δικούς μου ανθρώπους, από δυο Γιώργηδες... Με άποψη βαρύνουσα κι οι δυο..
Ο πρώτος, λόγω ιδιότητας -δήμαρχος Ελασσόνας- γνωρίζει την περιοχή μας "σαν την τσέπη του", άρα και ό,τι καλύτερο παράγει!
Ο δεύτερος, λόγω ειδικότητας -οινολόγος στο Μπορντό- έχει ένα λόγο παραπάνω, αφού είναι ο "καθ' ύλιν" αρμόδιος να εκφραστεί για το θέμα!

...με φόντο τον Όλυμπο!

Για το Θανάση Μηνά ο λόγος και για τα βιολογικά κρασιά που παράγει στη Μηλέα Ελασσόνας από τα αμπέλια του (κάπου 40 στρέμματα όλα κι όλα) στο μικρό -αλλά σύγχρονο- οινοποιείο του!
Βιοκαλλιεργητής και οινοποιός (τα τελευταία 15 περίπου χρόνια) ο Θανάσης, αφού έψαξε το όνειρό του κι αυτός στα χρόνια της νιότης μακριά από τον τόπο του, κάποια στιγμή αποφάσισε να επιστρέψει στο χωριό του και ν' ασχοληθεί με τα λίγα χωράφια του πατέρα του! Πάνω σε σύγχρονες βάσεις, όμως, σύμφωνες με τις απαιτήσεις της εποχής...
Με πείσμα, επιμονή, κατάρτιση πάνω στο αντικείμενο και πολλή δουλειά δημιούργησε μια νοικοκυρεμένη οικογενειακή επιχείρηση! Δεν είναι η μόνη στην περιοχή, αλλά είναι απ' αυτές που θα μπορούσαν να γίνουν παράδειγμα για πολλούς (κυρίως στα χωριά της ιδιαίτερης πατρίδας μου -και όχι μόνο)!

Ο χώρος υποδοχής...

Τον γνώρισα πέρυσι τον Αύγουστο, όταν ανεβήκαμε με δυο φίλους από το χωριό στον Αμάρμπεη και μετά κατηφορίσαμε προς την πίσω πλευρά, με προορισμό τη Μηλέα "για να πάρουμε κρασί"!

Ήταν Σάββατο μεσημέρι...
Τον πετύχαμε σε μια βάφτιση που γινόταν στο χωριό του και ήταν καλεσμένος... Μόλις τον ειδοποίησαν ότι τον γυρεύουμε, έφυγε και ήρθε αμέσως να μας υποδεχτεί! Εμείς με τις βερμούδες, εκείνος με τα "επίσημα"... Δε θέλαμε ούτε να του στερήσουμε την εκδήλωση, ούτε κι εμείς να καθυστερήσουμε!

...και γευσιγνωσίας!

Πήγαμε στο οινοποιείο... Μας οδήγησε στην αίθουσα υποδοχής... Έναν καταπληκτικό χώρο-βεράντα με τζαμαρία στις τρεις πλευρές (η μία να βλέπει τον Όλυμπο, η άλλη το Σαραντάπορο κι η τρίτη τον Αμάρμπεη)! Άρχισε να βγάζει κρασιά και τσίπουρα... Εκείνος κερνούσε, εμείς δοκιμάζαμε... Μας βοηθούσε ν' ανακαλύψουμε τα αρώματα, μας εξηγούσε λεπτομέρειες που ανεβάζουν την ποιότητα του κρασιού, μας μιλούσε για τη δουλειά και το μεράκι του...
Μας ξενάγησε σε όλους τους χώρους (δεξαμενές, κελάρια, εμφιαλωτήριο, λαογραφικό μουσείο) και μας εξήγησε όλη τη διαδικασία παραγωγής του κρασιού και τις ιδιαιτερότητες της βιοκαλλιέργειας...
Στη συνέχεια, αφού έκανε στον καθένα μας από ένα δώρο επιλογής μας (το συνηθίζει -όπως και την ξενάγηση- σε κάθε επισκέπτη που πάει για πρώτη φορά εκεί), μας έδωσε ό,τι θέλαμε και, αποχαιρετώντας μας, μας προσκάλεσε για μια καλή "κρασοκατάσταση" μπροστά στο τζάκι, όποτε θέλουμε...

Ο ασημένιος
Ευβίοτος Λευκός 2010

Πριν από λίγες μέρες, που ανέβηκα στο χωριό μου, ξαναπέρασα από κει... Καθίσαμε πάλι για ένα τσιπουράκι και έφυγα μετά από... μιάμιση ώρα! Ήταν ενθουσιασμένος για την αναγνώριση των κόπων του, αφού ένα από τα "παιδιά" του (ο λευκός "Ευβίοτος" του 2010) βραβεύτητηκε με ασημένιο μετάλλιο στη ΔΕΘ (86/100, βαθμολογία που μέχρι πέρυσι έδινε χρυσό!!!)!
Μου μίλησε, επίσης και για τις ξεναγήσεις-ενημερώσεις που κάνει σε μαθητές σχολείων απ' όλη την Ελλάδα, αφού συμμετέχει στο πρόγραμμα "Περιβαλλοντικής Εκπ/σης" του Δήμου Ελασσόνας (στην ενότητα της βιοκαλλιέργειας)...

Πολύ χάρηκα που τον ξανάδα, πολύ περισσότερο χάρηκα για την αναγνώριση και την καθιέρωσή του στο χώρο... Στεναχωρέθηκα λίγο, όμως (όπως κι εκείνος), που δεν πρόλαβα να γευτώ το βραβευμένο κρασί του (2.000 φιάλες, ποιος να πρωτοπρολάβει;)... Έκανα, πάντως,  έναν καλό φίλο και θα έχω έναν ακόμα λόγο ν' αγαπώ περισσότερο τον τόπο μου και ν' ανηφορίζω με κάθε ευκαιρία...
Δεν πειράζει, Θανάση... Μπορεί να μη δοκιμάσαμε τον παρασημοφορημένο "Ευβίοτο", αλλά τα καλύτερα έρχονται! Θα γευτούμε σίγουρα τις επόμενες επιτυχίες σου...

...κρασιά περασμένων ετών στη βιτρίνα!

Υ. Γ.1 Όποιος επιθυμεί, μπορεί να προμηθευτεί τα κρασιά του Θανάση απ' ευθείας από το οινοποιείο (αποστέλλονται με ταχυμεταφορική σε όλη την Ελλάδα) σε πολύ καλές τιμές (από 5 έως 7 ευρώ)!...
http://www.zougla.gr/page.ashx?pid=89&cid=206&aid=434141&mid=81

Υ.Γ.2 Στην περιοχή μας υπάρχει και μια άλλη πολύ ενδιαφέρουσα επιχείρηση στο χώρο του κρασιού: η ΟΙΝΟΠΟΙΙΑ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ των Γ.Λόλα και Γ.Φτίκα, με πολύ αξιόλογα βιολογικά κρασιά επίσης...
Αν και τιμώ ιδιαίτερα τα κρασιά τους τα τελευταία 5-6 χρόνια, δεν τους γνωρίζω προσωπικά! Γι' αυτό δεν έχω γράψει ακόμα κάτι σχετικό! Ελπίζω το καλοκαίρι να επισκεφτώ το χώρο, να γνωρίσω τους ανθρώπους και να τα ξαναπούμε εδώ...
Προς το παρόν, γνωρίστε τους...
http://www.elassonawine.gr/oinopoiio.htm
https://www.facebook.com/oinopoiia.elassonas?fref=pb

"Μάνα είναι μόνο μία!..."

Κυρά-Σταματίας το ανάγνωσμα...

Είχα γράψει πριν από δύο χρόνια (άλλο) ένα κείμενο σ' αυτό το ιστολόγιο, για το χωριό μου και τους ανθρώπους του, με αφορμή την επίσκεψή μου εκεί τις μέρες εκείνων των δημοτικών εκλογών!
Έλεγα τότε, για την "αντίσταση" της μάνας μου (και κάποιων άλλων συγχωριανών της ηλικίας της) να "κατεβάσει ρολά" στο κονάκι της, να μαζέψει τα μπογαλάκια της και τη σοδειά από τους κήπους και τα περιβόλια της και να κατηφορίσει προς την "πύλη της άμμου" (που λέει κι ο Λουδοβίκος απ' τα Ανώγεια), η οποία έχει ρουφήξει τη μισή Ελλάδα!
Αυτό ήταν μια επαλήθευση (και στα μέρη μου) των όσων έγραφε παλιότερα ο φίλος Ηλίας Προβόπουλος σε ένα κείμενό του στην "Ελευθεροτυπία" για τους γέροντες της Ευρυτανίας! Οι οποίοι, προφασιζόμενοι διάφορες δικαιολογίες, αντιστέκονταν στις προτροπές των παιδιών τους ότι είναι καιρός να κατέβουν στην πόλη (για λόγους υγείας, ασφάλειας, μοναξιάς κτλ.) και προσπαθούσαν να καθυστερήσουν την κάθοδό τους...

Φέτος, δεν ήρθε ακόμα ο καιρός να ξαναζήσουμε τέτοιες καταστάσεις! Προέκυψε όμως -εντονότερα από άλλες χρονιές- ένα άλλο θέμα, που προκαλεί άγχος και στενοχώρια στη μάνα μου (αλλά και σε μας): πώς να στείλει τα καλούδια από τα μποστάνια και τα περιβόλια της στα παιδιά και τα εγγόνια της!
"Τώρα τα έχετε ακόμα μεγαλύτερη ανάγκη", λέει, "αλλά είσαστε μακριά (περί τα 450 χμ.) και δε σας φτάνω κι εσείς δεν ανεβαίνετε!" Τι να τα κάνει, όμως, αφού η παραγωγή φουντώνει από τις αρχές Αυγούστου κι ύστερα (λόγω υψομέτρου) κι εμείς αμέσως μετά το Δεκαπενταύγουστο φεύγουμε από το χωριό;
Φτιάχνει μαρμελάδες και γλυκά του κουταλιού τα φρούτα, σάλτσες και τουρσιά τα λαχανικά, τιγκάρει τον καταψύκτη με φασολάκια και αρακάδες, ξηραίνει τα μυρωδικά... Παράλληλα, ψάχνει οποιονδήποτε κατεβαίνει προς τα κάτω και του "φορτώνεται" να της πάρει ένα κιβώτιο με λίγα απ' όλα! "Για τα εγγόνια...", λέει, μπας και τον "ψήσει"!
Από την άλλη, πετάει σπόντες κάθε μέρα στις τηλεφωνικές επικοινωνίες μας, μήπως ανέβει ο ένας απ' τους δυο μας καμιά βόλτα στο χωριό, μαζί με διάφορες γαλιφιές:
"Ο καιρός είναι ακόμα σαν καλοκαίρι..."
"Οι περισσότεροι φίλοι σας (από κοντινότερες περιοχές) ανεβαίνουν κάθε Σαββατοκύριακο...",
"Έχει το ένα και το άλλο αυτή την εποχή..." και διάφορα τέτοια!
Ακόμα κι όταν της λες ότι "τα έξοδα του ταξιδιού (κοντά στα 200 ευρώ, μόνο για βεζίνη και διόδια) είναι τόσα, που είναι σα να τ' αγοράζουμε όλα αυτά, βρε μάνα", σου έχει έτοιμα αντεπιχειρήματα:
"Εγώ τι να τα κάνω, για ποιον τα βάζω και τα φροντίζω μισό χρόνο;"
"Ναι, με τούτα όμως ξέρεις τι τρως, ενώ μ' αυτά που αγοράζετε..."
"Τώρα που σφίξαν τα πράγματα, τι θα φάτε εκεί κάτω; Ό,τι πάρετε από δω, διάφορο θα 'ναι!" ........................................................................................

Χθες το βράδυ μου πέταξε το πιο συγκλονιστικό επιχείρημα που μ' έκανε κομμάτια:
"Έλα να φορτώσεις... και τα 200 ευρώ θα σου τα δώσω εγώ!!!!!"
Μόλις ξεπέρασα το αρχικό σοκ, της υποσχέθηκα -σε κλάσματα του δευτερολέπτου- ότι το παραπάνω Σαββατοκύριακο θα είμαι εκεί και μετά... την κατσάδιασα για τη "δωροδοκία" της!
Όταν κλείσαμε το τηλέφωνο, το πρώτο πράγμα που πέρασε από το μυαλό μου, ήταν μια χιλιοειπωμένη, μα πέρα για πέρα αληθινή, φράση:
                           ΜΑΝΑ είναι μόνο ΜΙΑ!!! ...

"Καταφύγιο παντός καιρού: ένα ακόμα σπουδαίο έργο του Μ.Ε.Σ. Άκρης!"

     Η ιδέα είχε πέσει πριν από καναδυό χρόνια... Η αρχική σκέψη ήταν να γίνει (με ενέργειες, συμμετοχή και χρηματοδότηση του Συλλόγου του χωριού μας) ένα ξύλινο σπιτάκι στη θέση "Λιάκ'(η)" και σε δεύτερη φάση ένα μικρότερο, πέτρινο στη θέση "Ντιρλιγκάν'(η)!
     Η ιδέα -της πρώτης περίπτωσης- καλλιεργήθηκε, αναπτύχθηκε και ωρίμασε ανάμεσά μας! Ένα μικρό σπιτάκι-καταφύγιο με θέση θέας κι ένας διαμορφωμένος χώρος-πάρκο αναψυχής γύρω του, κοντά στο χωριό (ούτε 1.500 μ.), με εύκολη πρόσβαση (με τα πόδια ή με αυτοκίνητο), σε ειδυλλιακή τοποθεσία, για κάθε εποχή του χρόνου και για οποιονδήποτε! Ήταν όνειρο για πολλούς από μας, ιδιαίτερα για όσους έχουν συμμετάσχει σε διάφορα "ωραία" που έγιναν εκεί!
     Βέβαια, κάποιοι αστειεύτηκαν με την ιδέα, την ειρωνεύτηκαν, τη χλεύασαν... Διαλαλούσαν ότι μόνο νύχτα και αυθαίρετα (αυτός δεν είναι ο μόνος τρόπος που ξέρει ο Νεοέλληνας για να ξεπερνά κάθε νομικό εμπόδιο, όταν θέλει να χτίσει γρήγορα και παράνομα;) μπορεί να γίνει, αφού δεν πρόκειται να εγκριθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες!
     Μετά από αρκετούς μήνες τρέξιμου του Παναγιώτη (προέδρου του Συλλόγου) και ταλαιπωρίας στα γρανάζια της γραφειοκρατίας, για να ξεκαθαρίσει πού ανήκει η συγκεκριμένη έκταση (2-3 στρέμματα) κι από πού πρέπει να παρθεί η απαιτούμενη άδεια, το θέμα τελείωσε κοντά στο φετινό Πάσχα... Ταυτόχρονα άρχισαν να πέφτουν διάφορες προτάσεις για την υλοποίησή του! Πώς (σχέδιο, διαστάσεις, είδος κατασκευής), με ποιο τρόπο (συντονισμός, προμήθεια υλικών, προεργασία) κι από ποιους μαστόρους (ειδήμονες, πέρα από τους εθελοντές) πρέπει να γίνει! Ο στόχος ήταν να προσφέρουν όλοι τις υπηρεσίες τους (μηχανήματα, εργαλεία, προσωπική εργασία) αφιλοκερδώς! Το κόστος που θα επιβάρυνε το Σύλλογο θα ήταν μόνο η προμήθεια των απαραίτητων υλικών!

     Παράλληλα άρχισε και η γκρίνια, η μουρμούρα και η μιζέρια από τους πολέμιους της ιδέας κι αμέσως ακολούθησαν στο παιχνίδι και κάποιοι από τους ένθερμους υποστηρικτές της! Ακούστηκαν από αστειότητες μέχρι αθλιότητες! Οι μεν έλεγαν: "ήρθαν οι άλλοι από κάτω (οι μη μόνιμοι κάτοικοι) να ορίσουν τι θα γίνει στο χωριό", "τι θέλουν εκεί πέρα να χαλάσουν το μέρος", "θα εμποδίζει τα κοπάδια των κτηνοτρόφων", "το κάνουν οι κυνηγοί καταφύγιο για το χειμώνα", "το κάνουν για να φέρνουν τους φίλους και τις παρέες τους"... Οι δε ανταπαντούσαν: "δεν μπορεί να κάνετε μια ζωή εσείς κουμάντο στο χωριό", "ας κάνουμε κι εμείς οι νεότεροι κάτι", "κι εμείς από δω είμαστε", "δεν μπορεί τρία κοπάδια να απαιτούν όλο το μέρος"... Και μερικές κραυγές και νταηλίκια (εκατέρωθεν) που δε γράφονται! Τέλος πάντων...
Το θέμα είναι ότι υπήρχε ένα δίκιο από τη μια μεριά, αλλά και κάποιοι -δικαιολογημένοι- φόβοι από την άλλη!

     Το χωριό μας περιλαμβάνει μια έκταση 13.000 στρεμμάτων περίπου! Αν εξαιρέσει κανείς τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις (1.000 στρέμματα πάνω κάτω;) και τα πέριξ του χωριού, το υπόλοιπο μέρος (αφού η κτηνοτροφία έχει συρρικνωθεί δραματικά) είναι παραδομένο στην άγρια βλάστηση και στα ζωντανά του δάσους! Οι περισσότεροι κάτοικοι του χωριού δεν ασχολούνται πια με τη γη, όπως φυσικά και οι καλοκαιρινοί -συνήθως- επισκέπτες του (όλοι εμείς που φύγαμε για να βρούμε αλλού την τύχη μας)! Είναι πρόβλημα, λοιπόν, να αξιοποιηθούν με άλλους τρόπους κάποιες ιδιαίτερες θέσεις στην περιοχή μας, όπου θα περνούν καλά όσοι τις επισκέπτονται;
     Από την άλλη, υπάρχει κι ένα μικρό, αλλά ζωντανό παραγωγικό κομμάτι στο χωριό, από το οποίο το σύνολο του χωριού επωφελείται, καλύπτοντας έτσι πολλές από τις διατροφικές του ανάγκες (και -οι επισκέπτες- όχι μόνο για όσο βρίσκονται εκεί) με αγνά και ποιοτικά αγροτικά προϊόντα! Μπορείς ν' αδιαφορείς γι' αυτούς τους ανθρώπους;
     Το καλό είναι ότι ο Πάνος είναι καλός στο επικοινωνιακό παιχνίδι και χειρίστηκε καλά το θέμα με κάποιους που αντιδρούσαν! Κάλμαρε και μερικούς θερμοκέφαλους και ξεπεράστηκαν τα περισσότερα προβλήματα (όχι πως δε βοήθησαν και κάποια άλλα παιδιά)!
     Έτσι, στις μέρες του Δεκαπενταύγουστου ξεκίνησε η υλοποίηση του σχεδίου! Η βάση μπήκε (με χίλιες δυο δυσκολίες -λόγω καιρού και τεχνικών προβλημάτων) στις 10 του μήνα. Στις 16 άρχισε το χτίσιμο και συνεχίστηκε την επόμενη μέρα. Όσοι ήμασταν εκεί και μπορούσαμε, ανεβήκαμε και βάλαμε ένα χεράκι! Δε νομίζω τώρα πως πρέπει να κάτσουμε και να μετρήσουμε τη διάθεση και την προσφορά του καθενός ή να πιάσουμε απουσιολόγιο για να σημειώσουμε ποιος δεν ήρθε, ποιος απλά πέρασε, είδε και απήλθε, ποιος "τεμπέλιαζε" στην πλατεία...

     Ελπίζω, πάντως, να έχει γίνει κατανοητό στους περισσότερους από μας, ότι αυτό το καταφύγιο δε θα είναι ούτε των κυνηγών (που ακούστηκε κατά κόρον), ούτε των δασκάλων (που τους χρεώνονται διάφορα κατά καιρούς), ούτε των οικοδόμων (επειδή -εκ των πραγμάτων- "βάζουν πλάτη" περισσότερο στο συγκεκριμένο έργο), ούτε των μόνιμων κατοίκων... Θα είναι ΟΛΩΝ όσων έχουν διάθεση να πάνε!

Φυσικά, όσο πιο τακτικός επισκέπτης θα είναι κάποιος στο χωριό, τόσες περισσότερες ευκαιρίες θα έχει να το χαρεί! Πάντως, από τη στάση του καθενός απέναντι στο όλο ζήτημα, είναι εύκολο να καταλάβει κανείς και τη συχνή ή όχι παρουσία του εκεί αργότερα ή και την παντελή ακόμα απουσία του...

     Υ.Γ. Στα μέσα Σεπτέμβρη, οι "συνήθεις ύποπτοι" εθελοντές, δουλεύοντας πυρετωδώς για ένα τριήμερο, ολοκλήρωσαν το στήσιμο του κτίσματος! Εκκρεμεί η κατασκευή της πόρτας και η εγκατάστασή της, μαζί με τα παράθυρα (που είναι ήδη έτοιμα)!

Μετά, δεν απομένει παρά ο εσωτερικός και εξωτερικός καλλωπισμός (επένδυση πέτρας, τζάκι, δάπεδο κτλ), για να δένει πιο αρμονικά με το περιβάλλον! Ό,τι άλλο προκύψει, με τον καιρό, βλέποντας και κάνοντας...

     Αυτά και... ραντεβού στα εγκαίνια, παιδιά!!!

" Άκρη Ελασσόνας - Εθνικές εκλογές 6.5.2012 "

Έχει περάσει πολύς καιρός από τη δημοσίευση της τελευταίας -πικρής- ανάρτησης στο συγκεκριμένο ιστολόγιο...

Αφορμή για τη σημερινή ανάρτη-ση είναι οι τελευταίες εθνικές εκλογές, η αδυναμία συνεννόη-σης (των πολιτικών ηγετών μας) και σχηματισμού κυβέρνησης και η επικείμενη προσφυγή σε νέες εκλογές (σ' ένα μήνα)...
Α, και κάτι άλλο... Εκείνο το γελοίο σλόγκαν που κυκλοφορούσε, πριν τις εκλογές, από τοίχο σε τοίχο στο facebook: "Κυριακή 6.5.2012 κλειδώνουμε τον παππού και τη γιαγιά στο σπίτι για να μην ψηφίσουν ΠΑΣΟΚ και ΝΔ..."!
Και... κάτι τελευταίο: η στάση των συμπατριωτών μου στις πρόσφατες εκλογές!

Υποστήριζαν, κάποιοι αφελείς, πως δεν μπορεί οι γέροι (αυτοί που τους έφεραν στη ζωή, δηλαδή!) ν' αποφασίσουν για το μέλλον το δικό τους (των αφελών) και των παιδιών τους, επιλέγοντας κόμματα που ψήφισαν το μνημόνιο, γιατί έχουν φάει τα ψωμιά τους και τα χρόνια τους είναι μετρημένα!!!
(Τι ήταν αυτό για τους αρχαίους υμών προγόνους; ΥΒΡΙΣ;
Ψιλά γράμματα για τους Νεοέλληνες!)
Ποιοι;
1. Κάποιοι πιτσιρικάδες (χωρίς δικαίωμα ψήφου ακόμα), οι οποίοι "σκοτώνουν" τη μέρα τους ανεβοκατεβάζοντας στο facebook (είδες τι σου κάνει το android;) φωτογραφίες, βιντεάκια και (παρόμοια) σχόλια με το ολοκαίνουριο  iphone 5 (τελευταίο απόκτημα-δώρο του μπαμπά επειδή πέρασε ο κανακάρης όλα τα μαθήματα στο τελευταίο τρίμηνο-τετράμηνο) και μιμούνται όλο καμάρι κάτι τύπους με ξυρισμένα κεφάλια που δίνουν παραγγέλματα με ύφος ("Εγέρθητω, ρεεε!")!
2. Κάποιοι νεολαίοι, αγέννητοι την τελευταία περίοδο (1989-90) που η χώρα σέρνονταν σε απανωτές εκλογικές αναμετρήσεις! Προφανώς, πρόκειται για την "... αλλήθωρη νεολαία / μια τσογλανοπαρέα / που κάνει κριτική..." (που 'λεγε κι ο Νιόνιος), οι οποίοι -όντας εικοσάρηδες σήμερα- πέσανε "μες στην πίτα" της κρίσης και θεωρούν ότι τιμωρούν το σύστημα (και τους γονείς-παππούδες τους) ή ότι βρήκαν τη λύση, ακολουθώντας τους τύπους με τα ξυρισμένα κεφάλια και δίνοντας παράλληλα αξία στο κενό που υπάρχει στο εσωτερικό του ξυρισμένου κρανίου)!!
3. Κάποιοι "αντάρτες της πορδής" και "της μεταπολίτευσης καημένη γενιά" (που 'λεγε κι ο Πορτοκάλογλου), η οποίοι πέσανε στα χρόνια των "παχιών αγελάδων" (δηλαδή, τα βρήκαν καλοστρωμένα λίγο-πολύ στη ζωή), που περιφέρονται (πολιτικά) -τώρα που ζορίσανε τα πράγματα- από δω κι από κει, μη μπορώντας να συμφωνήσουν ούτε με τον ίδιο τους τον εαυτό και πετάνε κούφιες κορώνες ("Πλήρης διαγραφή χρέους, μες στο ευρώ-έξω το μνημόνιο, την κρίση να πληρώσει η Ε.Ε. κι η πλουτοκρατία...")!!!

Είχα σχολιάσει (και κοινοποιήσει σχόλια άλλων), υποστηρίζοντας πως δεν μπορείς να υποδεικνύεις σε ανθρώμπους που πέρασαν πολέμους, κατοχή, εμφύλιο, δικτατορίες, πείνα, φτώχεια και ανέχεια (που οι νεότερες γενιές δεν έχουμε ιδέα τι σημαίνουν όλα αυτά) και άντεξαν, αγωνίστηκαν και ξανάστησαν τη χώρα στα πόδια της (όπως και άλλες κατεστραμένες χώρες της Ευρώπης) ποιο είναι το καλό του τόπου και τι πρέπει να κάνουν!
Είναι οι δικές μας επιλογές πιο ώριμες, πιο ψύχραιμες και πιο σοφές από τις δικές τους; Εκτός των άλλων, οι γονείς-παππούδες μας, έζησαν και περιόδους ακυβερνησίας και θυμούνται καλά πού οδήγησαν αυτές (βλέπε μέσα δεκαετίας του '60)!
Από την άλλη, είδαμε και τις δικές μας επιλογές πού κατέληξαν...

Κλείνοντας, παραθέτω τα αποτελέσματα του εκλογικού τμήματος του χωριού μου (Άκρη Ελασσόνας), στο οποίο ψήφισαν οι εναπομείναντες μόνιμοι κάτοικοί του (κυρίως ηλικιωμένοι) και κάποιοι -από τους λίγους- που, αν και ζουν αλλού, εξακολουθούν να κρατάνε τα εκλογικά τους δικαιώματα εκεί και ανέβηκαν:

ΠΑΣΟΚ                68...41,18 %
ΝΔ                     39...22,94 %
ΚΚΕ                    17...10,00 %
ΣΥΡΙΖΑ                8.....4,70 %
ΑΝΕΞ. ΕΛΛΗΝΕΣ     8.....4,70 %
ΛΑΟΣ                  7.....4,12 %
ΔΗΜ.ΑΡ                5.....2,94 %
ΑΝΤΑΡΣΥΑ            5.....2,94 %
ΔΡΑΣΗ                 4.....2,35 %
ΟΙΚ. ΠΡΑΣΙΝΟΙ       1.....0,58 %
ΔΗΜ. ΣΥΜΜΑΧΙΑ    1
ΟΧΙ (ΔΑ-ΕΠΑΜ)      1
ΕΝ. ΚΕΝΤΡΩΩΝ      1
Άκυρα                  5

...και πριν καγχάσει ειρωνικά κάποιος, μερικές απαραίτητες διευκρινίσεις και παρατηρήσεις:

1. Το (φαινομενικά) υψηλό ποσοστό του ΠΑΣΟΚ είναι από τα μικρότερα που έχει πάρει (ακόμα και σε Ευρωεκλογές), γιατί κυμαίνονταν πάνω από 50-55 % τα τελευταία 30 χρόνια!
Από την άλλη, η δύναμή του παραμένει (σε μεγάλο βαθμό) συμπαγής και (εν μέρει) ανεπηρέαστη -γι' αυτό και αδιάφορη- από την οικονομική κρίση!
2. Η δύναμη της ΝΔ είναι (επίσης) συμπαγής και συνήθως κοντά στο 25 %!
3. Οι παλιοί αριστεροί μένουν αμετακίνητοι στη σταθερή αξία, το ΚΚΕ (δίνοντάς του πάντα πάνω από 10%, αλλά -δυστυχώς- "φεύγουν" ένας ένας και το ποσοστό μειώνεται)!
Οι νεότεροι, σκόρπιοι εδώ κι εκεί! Το φρούτο ΣΥΡΙΖΑ (και Τσίπρας), όπως βλέπετε, δεν ευδοκίμησε πολύ εκεί πάνω!
4. Μια σχετική ποικιλία υπάρχει! Απ' όλα έχει ο μπαξές! Απ' όλα...;
5. ...όχι, φυσικά! Δεν ξέρω, αν το προσέξατε, αλλά η λίστα είναι πεντακάθαρη από σταγονίδια και σκιές!
Εκείνα που δεν ευδοκιμούν με τίποτα στο χωριό μας (μάλλον, λόγω υψομέτρου!!) είναι τα ΧΡΥΣΑ ΑΥΓΑ!!!
Υπάρχει άλλο εκλογικό τμήμα στην Επικράτεια να υπερηφανεύεται για κάτι τέτοιο;

Μήπως, τελικά, ξέρουν καλύτερα τι τους γίνεται οι γονείς κι οι παππούδες μας εκεί πάνω, ωρέ πατριώτες;
Καληνύχτα, Ελλάδα...

"Ο Γούλας"

Πέρυσι... Τέτοιες μέρες! Απόκριες... Ανέβαινα στο χωριό με την κυρά-Σταματία (τη μάνα μου) και τη μικρή Ματίνα... Διανυκτέρευση στη Λάρισα (μετά από κάμποσα χρόνια), στο σπίτι του ξάδερφου... Του αξέχαστου Γούλα...
Τα ήπιαμε, τα είπαμε και δώσαμε ραντεβού για το Πάσχα...

Μόλις γύρισα στην Αθήνα έγραψα ένα νοσταλγικό κείμενο ("Το κυνήγι της κάτσιαντρας") για τα παιδικά μας χρόνια, όπου έκανα και μια αναφορά στο Γούλα εκείνης της εποχής! Λίγες μέρες αργότερα η είδηση της ασθένειάς του έπεσε κεραμίδα στο κεφάλι μου! Δεν μπορούσα να το πιστέψω! Πώς να χωνέψω ότι αυτός ο πενηντάρης ΑΝΤΡΑΚΛΑΣ, που δεν είχε ξαναπάει σε γιατρό, είχε λίγους μήνες ζωής;
Σαράντα πέντε μέρες μετά το χαμό του και δεν έχω συνειδητοποιήσει ακόμα πως έφυγε... Όλες αυτές τις μέρες έρχονται στο μυαλό μου διάφορα μικρά γεγονότα να μου τον θυμίζουν... Δεν είναι γεγονότα-σταθμοί στη ζωή μας, ούτε τα σημαντικότερα! Είναι από αυτά τα μικρά και απλά που χαράσσονται στη μνήμη και δε σβήνουν όσα χρόνια κι αν περάσουν!
Θέλω να μοιραστώ κάποια με όσους έτυχε να τον γνωρίζουν...

@ Αρχές δεκαετίας του '70... Χούντα, χωριό, χειμώνας καιρός (σαν τώρα) και χιόνι πολύ... Πρωί, πηγαίναμε σχολείο... Πρωτάκι εγώ, τρίτη ο αδερφός μου, έκτη ο Γιώργος (Γούλας)... Καθημερινή υποχρέωσή μας να πάμε στο σχολείο από ένα καυσόξυλο για την ξυλόσομπα... Μπροστά ο ξάδερφος, πίσω εμείς... Με το μυαλό στο χιόνι και πώς θ' ανοίξουμε δρόμο, ξεχνάμε το καυσόξυλο... Μόλις περνάμε το ρέμα κάποιος το θυμάται... Να γυρίσουμε πίσω ήταν ταλαιπωρία, να πάμε με άδεια χέρια... σίγουρη τιμωρία! Οι "καλοθελητές" περίσσευαν τότε!! Στη στιγμή, πιάνει ο Γούλας μια σχίζα από το φράχτη του μπαρμπα-Θύμιου και την ξεκαρφώνει με το ένα χέρι! Με μια κλωτσιά στη μέση τη σπάει στα δύο και μας δίνει από ένα κομμάτι ξύλου... "Εσύ;" τον ρωτάμε... "Προχωράτε", μας λέει...
Ποιος τολμούσε να "καρφώσει" στο δάσκαλο ότι ο Γούλας δεν έφερε ξύλο;

@ Δυο-τρία(;) χρόνια μετά (δε θυμάμαι συγκεκριμένα)... Τέτοια εποχή, πάλι... Κυριακή (μάλλον, ήταν η μόνη μέρα δίχως σχολείο) και καλός καιρός... Η εποχή της "κάτσιαντρας" (πριν τις "κλάσει" ο Μάρτης)... Έχουμε ξαμοληθεί στα φτεροτόπια με το "σκάφτηρα" στο ένα χέρι και το ψωμοτύρι στο άλλο... Οι τρεις μας, πάλι... Με το Γούλα -εννοείται- επικεφαλής κάναμε προς τον Αϊ-Θανάση... Φτάνοντας στο "Εκκλησάκι", βάζει ο Γούλας μια φωνή για να τον ακούσουν όσοι είχαν επιλέξει το ίδιο μέρος με εμάς: "Από δω μέχρι τον Αϊ-Θανάση είναι όλες δικές μας" (οι κάτσιαντρες)!
Ποιος τολμούσε να τον αμφισβητήσει;
Λίγο πριν το μεσημέρι βάζουμε κάτω τη "σοδειά" για να τη μοιράσουμε... Ξεκινάει η μοιρασιά, παίρνοντας ο καθένας με τη σειρά από μία... Δημιουργείται μια διαφωνία ανάμεσα στον αδερφό μου και στο Γούλα (νομίζω στο ποιος θα αρχίσει -αν θυμάμαι καλά, ο ξάδερφος ήθελε να διαλέξω εγώ πρώτος)... Τις παρατάει όλες ο Γούλας, σηκώνεται και λέει: "Δε θέλω καμία, πάρτε τες όλες"...
Και κατηφορίζει προς το χωριό, σαν να μην τρέχει τίποτα...

@ Έχουν περάσει καμιά ντουζίνα χρόνια... Μέσα δεκαετίας του '80... Οικογενειάρχης εκείνος (πριν μπει στα 20 καλά-καλά), φοιτητής εγώ... Πρέπει να είναι τέλος καλοκαιριού με αρχές φθινοπώρου (μόλις έχει ανοίξει η κυνηγετική περίοδος)... Ερασιτέχνης κυνηγός εκείνος, δεν είχα πιάσει όπλο εγώ...
Μου προτείνει να πάμε παρέα για κυνήγι... Ξυπνάμε χαράματα και ξεκινάμε... Ήθελε να πετύχει οπωσδήποτε κάτι (λαγό, πέρδικες) για μένα... Δε βρήκαμε τίποτα... Για να μη γυρίσουμε ατουφέκιστοι λέει: "Ό,τι δω μπροστά μου, θα το ρίξω!"... Την πλήρωσε ένα σπουργίτι πάνω σε μια βελανιδιά... Του έριξε από πολύ κοντά... Δεν έμεινε τίποτα, μόνο λίγα φτερά σκόρπισαν στον αέρα...
Στεναχωρέθηκε πολύ, γιατί ένιωθε ότι με ξύπνησε και με ταλαιπώρησε τζάμπα και γυρίσαμε με άδεια χέρια...
Πήγαμε στο καφενείο και πλακωθήκαμε στα τσίπουρα...
[Υ.Γ. Ίσως, ήταν ένας σοβαρός λόγος που δεν ασχολήθηκα ποτέ με το κυνήγι (και τον ευχαριστώ γι' αυτό)...!]

@ Τέλος δεκαετίας του '80... Μόλις έχω απολυθεί από φαντάρος... Εκείνος, από τους "μεγάλους" (για τα δεδομένα του χωριού) γεωργοκτηνοτρόφους... Καλοκαίρι, τέλη Ιούλη, διαολεμένη ζέστη... Με το φορτηγό του γυρίζει στα χωριά του κάμπου (μεταξύ Ολύμπου και Αμάρμπεη) και κουβαλά ζωοτροφές (τότε, μπάλες -δέματα- άχυρο)... Είχε βοηθό στο φόρτωμα το Νίκο του Φώντα... Έψαχνε έναν ακόμα και δεν έβρισκε... Του λέω: "Θα 'ρθω εγώ!"... Είχε κανονίσει να φορτώσουμε σε ένα χωράφι στη Μηλέα... Έσκαγε ο τζίτζικας... Πήγαμε, βρήκαμε το χωράφι, φορτώσαμε τις μπάλες... Φορούσα ένα ραφ χιτώνιο της Πολεμικής Αεροπορίας, όπου είχα ζωγραφίσει -με μπλάνκο- τη Λήμνο (μια μεγάλη σε όλη την πλάτη και μια μικρογραφία στην τσέπη της καρδιάς) και είχα λιώσει απ΄ τον ιδρώτα... Την ώρα που είμαστε έτοιμοι να φύγουμε έρχεται ο νοικοκύρης -ένας γεράκος μικροκαμωμένος- ωρυόμενος... Γίνεται ένας ψιλοκαυγάς (πρέπει να είχε γίνει λάθος συνεννόηση, γιατί το χωράφι ήταν νοικιασμένο) κι ο Γούλας, μην μπορώντας να ξεσπάσει στο φουκαρά το γεράκο, αδειάζει το άχυρο και μας λέει: "Πάμε!"... "Πού θα πάμε να φορτώσουμε;" τον ρωτάμε... "Εδώ κάτω, στη μεγάλη στροφή πριν το Σαραντάπορο!" λέει... Εκεί ήταν μια πρόχειρη καντίνα... Του λέω: "Εδώ σε λίγα χρόνια θα είναι στέκι με δέντρα και τραπεζάκια έξω!"...
Όπως κι έγινε... (Του το θύμισα πέρυσι και γελούσε...)
Γυρίσαμε χωρίς φορτίο... Δεν τον ένοιαζε... "Κι αύριο μέρα είναι!", λέει στο δρόμο της επιστροφής...

Αφορμή για να γράψω αυτό το κείμενο ήταν μια κουβέντα που άκουσα μετά την κηδεία: "Δεν πιστεύω να βγήκε πιο δυνατός άντρας απ' το Γούλα στο χωριό μας! Τουλάχιστον, στα δικά μας χρόνια!"...
Είναι κάτι που πίστευα από μικρός! Όχι επειδή έτσι φάνταζε στα παιδικά μου μάτια (μας χώριζε μόνο μια πενταετία) αλλά γιατί, από τότε που τον θυμάμαι, τον θυμάμαι ΑΝΤΡΑ!!!

...στο Βαγγέλη και τη Γιώτα!

Υ.Γ. Οι φωτογραφίες είναι από το λαογραφικό ημερολόγιο-λεύκωμα του Μ.Ε.Σ. Άκρης (2011)...

"Πώς το μέλλον ενός Συλλόγου (ίσως) επηρεάζει το μέλλον ενός χωριού..."

Μαζί με τις ευχές για μια νέα χρονιά καλύτερη από την προηγούμενη σε όλους σας, θέλω να μοιραστώ και κάποιες σκέψεις και προβληματισμούς για το μικρόκοσμο της γενέτειρας. Είναι απλές σκέψεις και καθαρά προσωπικές απόψεις (των οποίων δε διεκδικώ την πατρότητα, αφού μπορεί να σκέφτονται και πολλοί άλλοι κάπως έτσι) που θεωρώ ότι πρέπει να τις καταθέσω.
Και για να το ξεκαθαρίζω από την αρχή, προς αποφυγή πιθανών παρεξηγήσεων: ούτε υποδείξεις είναι για κάποιους, ούτε "γραμμή" για τους νεότερους, ούτε -το κυριότερο- αιχμή για κανέναν! Συμβουλές, από καρδιάς (εκεί που με "παίρνει"), ίσως! Τα είχα ξεκαθαρίσει και σε παλιότερες αναρτήσεις αυτά (π.χ. "Επιστροφή στη φύση..." 30-10-2011), αν θυμάστε.
Ένα μικρό, προσωπικό απολογισμό, μια μικρή ανακεφαλαίωση των όσων συνέβησαν τα τελευταία χρόνια στο γενέθλιο τόπο μας (με επίκεντρο και σημείο αναφοράς το Σύλλογό μας) θέλω να κάνω και παράλληλα ν' ανοίξω μια κουβέντα γύρω από το τι πρέπει να γίνει ώστε να συνεχίσει να έχει μέλλον!
Ο Σύλλογός μας, από τότε που ξαναγεννήθηκε, υποκαθιστώντας και την ανύπαρκτη -τα τελευταία χρόνια- "καποδιστριακή" Τ.Α., άλλαξε την κατάσταση στον τόπο μας! Με τις πρωτοβουλίες που πήρε και με τις δράσεις που ανέπτυξε δημιούργησε νέες συνθήκες αλλά και προσδοκίες όσον αφορά το μέλλον του χωριού (το άμεσο, τουλάχιστον)! Δεν είναι μόνο ότι "έπαιζε μόνος του", ούτε ότι στηρίχτηκε πολύ (οικονομικά κυρίως) από τον κόσμο! Ασχολήθηκαν μαζί του και κάποιοι άνθρωποι που πήραν από την αρχή ζεστά το θέμα ("πατριωτικά" θα έλεγα) και αφιέρωσαν χρόνο, κόπο, φαιά ουσία (ίσως και χρήμα) σε βάρος των οικογενειών τους, της προσωπικής τους ζωής, της δουλειάς τους! Γνωστά, υποθέτω, όλα αυτά στους "παροικούντες την Ιερουσαλήμ" και ξαναειπωμένα!
Για να μη διακοπεί αυτή η πορεία όμως, πιστεύω ότι χρειαζόμαστε και στη συνέχεια ένα Σύλλογο που θα εξακολουθεί να είναι νέος, ακμαίος, ζωντανός, προοδευτικός! Αυτό απαιτεί συνεχή ανανέωση (δεν εννοώ απαραίτητα σε επίπεδο εκπροσώπησης) και διαρκές φρεσκάρισμα, μεγαλύτερη ενεργή συμμετοχή, κατάθεση απόψεων και ιδεών από τον καθένα! Έτσι θα υπάρχει η δυνατότητα επιλογής, ιεράρχησης, υλοποίησης των στόχων κατά το δοκούν, το πρέπον και το κατά δύναμιν! Στη συνέχεια ο καθένας ας προσπαθήσει (με τον τρόπο του, με τις δυνάμεις του και από τη θέση του) να βοηθήσει στην υλοποίηση.
Ας μη γελιόμαστε όμως, αυτοί που ασχολούνται ενεργά την τελευταία τετραετία με το Σύλλογο είναι μετρημένοι στα δάχτυλα (περιστασιακά, άντε, λίγοι περισσότεροι). Από αυτούς ο κόσμος έχει την απαίτηση να κάνουν τα πάντα: να σκεφτούν, να κατεβάσουν ιδέες και προτάσεις, να οργανώσουν, να τρέξουν, να κάνουν τις αγγαρείες και τελικά... να δεχθούν και την κριτική (αν δεν ευχαριστηθούν όλοι)!
Από την άλλη, "νέο αίμα" και διάδοχη κατάσταση, δε φαίνεται προς το παρόν στον ορίζοντα. Αυτό είναι το πρώτο σημαντικό πρόβλημα! Το δεύτερο είναι η έλλειψη φρέσκων προτάσεων για δράσεις σύγχρονες, πρωτοπόρες και υλοποιήσιμες. Για να ξεκολλήσουμε λίγο από την επανάληψη και τα τετριμμένα. Που όσο επιτυχημένα κι αν είναι, αν συνεχίσουν να γίνονται μόνο αυτά και δεν πλαισιώνονται και με κάποια άλλα, καινούρια πράγματα, κάποια στιγμή θα κουράσουν τον κόσμο και θα ξεφτίσουν φυσιολογικά. Να κοιτάξουμε και λίγο παραπέρα από την παράδοση και τα έθιμα. Που μπορεί να συγκινούν τους παλιότερους κι όσους από μας τα πρόλαβαν, όχι όμως και τους νεότερους, που δεν τα βίωσαν και δεν τους συγκινούν (ή τα απαξιώνουν). Οι επόμενες γενιές δε θα θυμούνται το Σύλλογο από την αναβίωση των εθίμων, ούτε απ' τα διάφορα τσιμπούσια (καλά είναι κι αυτά αλλά εφήμερα)! Θα τον θυμούνται από τα δύο γήπεδα (μπάσκετ και ποδοσφαίρου 5x5) που χαίρονται, από τη συντήρηση-ανακαίνιση και αλλαγή χρήσης του σχολείου, από την καλαίσθητη βρύση στην έξοδο του χωριού... άντε, και από την καθιέρωση του ετήσιου "Ανταμώματος"!
Για να προχωρήσουμε μπροστά χρειάζεται να ακουστούν ιδέες, προτάσεις και προβληματισμοί (καθώς και πράγματα που θα ήθελαν να δουν να υλοποιούνται) απ' όλους και κυρίως από ανθρώπους που δεν έχουν ακουστεί ως τώρα. Προσωπικά, πολύ θα ήθελα να ακούσω τις απόψεις της νεολαίας (μαθητών-φοιτητών-αποφοίτων, που το μέλλον τους είναι αβέβαιο, πλέον), των γυναικών (κυρίως του ενεργού πληθυσμού, που δεν έχουν και πολλές διεξόδους εκεί πάνω), ακόμα και των μεταναστών σε άλλες χώρες (για να πάρουμε και καμιά ιδέα διαφορετική)!
Οι προτάσεις και οι απόψεις, βεβαίως, για να ακούγονται, να κρίνονται και για να μένουν τελικά πρέπει να κατατίθενται στα αρμόδια συλλογικά όργανα (δ.σ., συνελεύσεις...)! Άρα το άλλο ζητούμενο είναι, με κάθε ευκαιρία (Αύγουστο, Χριστούγεννα, Πάσχα...) να γίνονται ανοιχτές συνελεύσεις για να δίνεται η ευκαιρία σε οποιονδήποτε να μιλήσει, να προτείνει, να κρίνει... Σε επίπεδο παρέας λέγονται πολλά, λίγα όμως μένουν!
Έχω καταθέσει κάποιες προτάσεις (και στην τελευταία συνέλευση του Αυγούστου), μπορώ να τις επαναλάβω μαζί με κάποιες άλλες στην πρώτη ευκαιρία και είμαι διατεθειμένος να ακούσω και να δεχθώ κριτική, διορθώσεις, τροποποιήσεις ή απόρριψη (αν κριθούν άτοπες)...
Πιστεύω, πως όλοι αγαπάμε τον τόπο μας και όλοι νοιαζόμαστε γι' αυτόν. Πιστεύω, επίσης, ότι η αγάπη του καθενός για την ιδιαίτερη πατρίδα του δε μετριέται με τη συχνότητα επισκέψεων σ' αυτόν. Εξάλλου, αυτό καθορίζεται από μια σειρά παραγόντων (γονείς να σε περιμένουν, απόσταση, ελεύθερος χρόνος, υποχρεώσεις...) Ζηλεύω πάντως, όλους όσους έχουν μια βάση εκεί, ένα ανοιχτό σπίτι να τους περιμένει (κυρίως το χειμώνα)!
Εν κατακλείδι, θεωρώ πως ο Σύλλογος τα επόμενα χρόνια πρέπει να έχει ένα βασικό στόχο: πώς θα βοηθήσει ώστε να δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις επιβίωσης το χωριού μας και μετά από λίγα χρόνια! Όταν η γενιά που το κρατάει ακόμα ζωντανό φύγει σιγά σιγά και τα σπίτια ερημώσουν! Το μεγάλο στοίχημα θα ήταν να δημιουργηθούν ικανές συνθήκες που θα κάνουν νέους του χωριού (ή με καταγωγή) να επιλέξουν την επιστροφή τους ή τη δραστηριοποίησή τους στον τόπο τους (έστω, των γονιών τους)! Το τόλμησαν ορεινά, παραμεθόρια και ερημωμένα χωριά (νεκρά μέχρι πριν από 15 χρόνια, όπως ο Άγιος Αθανάσιος Πέλλας) και κατάφεραν το αδύνατο! Δεν τίθεται θέμα σύγκρισης με το συγκεκριμένο αλλά μας δείχνει κάτι. Πιστεύω πως ο αγροτουρισμός, η παραγωγή αυθεντικών αγροτικών προϊόντων και η τυποποίησή τους μπορεί να ακούγονται λίγο ουτοπιστικά σήμερα αλλά είναι μια λύση στην κρίση γι' αυτούς που ψάχνονται. Το ζητούμενο δεν είναι να μείνει το χωριό "απολιθωμένο" για να το βρίσκουμε όπως το αφήσαμε το '70 ή το '80 αλλά όπως το απαιτούν οι καιροί, η εποχή που ζούμε (για να μην πω η μετά το 2013 -τέλος των επιδοτήσεων- εποχή)! Το πώς ο Σύλλογος μπορεί να επιδράσει σ' αυτό είναι θέμα που πρέπει να μας απασχολήσει. Δεν ξέρω εάν, πώς και κατά πόσο αυτό είναι εφικτό, αλλά θεωρώ πως αυτό πρέπει να το παλέψουμε...

Υ.Γ.1. Μπορεί να είναι ο πρώτος Σύλλογος με τον οποίο ασχολήθηκα (από τα μαθητικά μου χρόνια) ο ΜΕΣ Άκρης, δεν είναι όμως ο μοναδικός. Έχω εμπλακεί και με διάφορους άλλους (για καμιά τριανταριά χρόνια) και νομίζω ότι μπορώ να έχω άποψη (σωστή ή λανθασμένη, είναι άλλο θέμα) και να την εκφράζω...

ΣΗΜ.: Οι φωτογραφίες είναι του Βασίλη Μπόλη. Τον ευχαριστώ.

"Πεθαίνουν τα δέντρα όταν γεράσουν ή κάτι άλλο συμβαίνει;"

Στις βόλτες που έκανα με φίλους το καλοκαίρι που ανέβηκα στα μέρη μας, παρατήρησα αρκετά ξερά δέντρα, κυρίως βελανιδιές και έλατα! Παλιότερα, θυμάμαι, ήταν σπάνια τα ξερά δέντρα και διάσπαρτα στις δασωμένες περιοχές! Η αιτία από την οποία ξεραίνονταν τότε ήταν συνήθως οι πτώσεις κεραυνών πάνω τους! Τώρα, βλέπεις περισσότερα σε κάθε περιοχή, ακόμα και μέσα σε ρέματα! Οπότε, λίγο σπάνιο να οφείλεται σε κεραυνό ή ξηρασία!

Μία λογική εξήγηση που μου 'ρχεται στο μυαλό είναι ότι παλιότερα, που οι κάτοικοι ήταν περισσότεροι (οπότε και τα ανοιχτά σπίτια, άρα και τα τζάκια μαζί με τις ξυλόσομπες), υπήρχε μεγαλύτερη ανάγκη και ζήτηση για καυσόξυλα. Τα ξερά δέντρα, λοιπόν, ήταν μια πρώτης τάξης ευκαιρία (αφού δεν κινδύνευες από τους δασοφύλακες) για να εξασφαλίσεις τα ξύλα της σεζόν, γι' αυτό και εξαφανίζονταν αμέσως από το δάσος! Έτσι, δεν προλάβαιναν να μείνουν στο δάσος και να φαίνονται πολλά!
Δική μου εξήγηση...

Το άλλο που μπορώ να υποθέσω (χωρίς να είμαι ειδικός και χωρίς να έχω κάποιο στοιχείο) είναι μήπως το γεγονός οφείλεται σε γηρατειά αυτών των δέντρων ή σε κάποια ασθένεια. Το πρώτο, θα μπορούσε να αποκλειστεί γιατί πολλά απ' αυτά δε φαίνονται να είναι πολλλών ετών (από το μέγεθος του κορμού τους). Όσο για το δεύτερο, δεν ξέρω και θέλω να ελπίζω πως δε συμβαίνει κάτι τέτοιο (κι έχουμε καμιά περίπτωση όπως με την "ασθένεια του χιονιού" στα πεύκα)!
Δική μου -εντελώς θεωρητική- υπόθεση...

Πάντως, έχουν κι αυτά την ομορφιά τους! Σπάνε τη μονοτονία του πράσινου (που οργιάζει τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της δραματικής μείωσης της κτηνοτροφίας) και δίνουν και πολύ όμορφα θέματα για φωτογραφία!
Γιατί τα θυμήθηκα όλα αυτά τώρα; Γιατί σφίγγει ο χειμώνας σιγά σιγά γύρω μας (ιδιαίτερα εκεί πάνω) και οι πληροφορίες που παίρνω από τα μέρη μου είναι ότι "πήραν φωτιά" τα STIHL (αλυσοπρίονα) στο δάσος! Ο λόγος; Επειδή παροπλίζονται σιγά σιγά τα καλοριφέρ πετρελαίου και ενεργοποιούνται εκείνα με τα ξύλα (ή οι ξυλόσομπες) πάλι...!

"Επιστροφή στη φύση..."

Αφορμή για το σημερινό δημοσίευμα υπήρξε μια ατάκα του Σωκράτη Μάλαμα (που εδώ και 12 χρόνια ζει μόνιμα έξω από ένα χωριό μεταξύ Τρικάλων και Καλαμπάκας) σε συνέντευξή του στο Σταύρο Θεοδωράκη για το "Βήμα" της Κυριακής (πριν καναδυό βδομάδες νομίζω). Έλεγε μεταξύ άλλων πως για να σωθεί ο τόπος πρέπει ο κόσμος να επιστρέψει στην ύπαιθρο, στα χωριά του και στα νησιά του και να δουλέψει εκεί! Έγραψα μετά από δυο μέρες ένα κείμενο για να το ανεβάσω στο παρόν blog, αλλά κάπου εκεί μπήκε και η Ματίνα στο παιχνίδι, χαζέψαμε τις φωτογραφίες που θα βάζαμε, αρχίσαμε μετά τα δικά μας, δεν είχα σώσει το αρχείο και σε μια "στραβοτιμονιά"... πάει το κείμενο! Η ώρα είχε καβαντζάρει τα μεσάνυχτα, οπότε, άντε να το ξαναγράψεις από την αρχή!
Χθες, διαβάζοντας ένα άρθρο σε κάποιο άλλο blog (που το ανέβασε ο Νίκος στο facebοok κι ανοίξαμε μια φιλική "αντιπαράθεση" σχολίων), το θυμήθηκα κι είπα να το ξαναγράψω.
Πολλά απ' αυτά, τα έχω ξαναγράψει κατά καιρούς σε παλιότερες αναρτήσεις ή σε σχόλια (στα blogs και στο facebook) και τα λέω εδώ και μερικά χρόνια σε συζητήσεις με διάφορους (κυρίως φίλους και συγγενείς από τα μέρη μας). Τα ξαναγράφω όμως γιατί θεωρώ πως είναι πιο επίκαιρα από ποτέ!

Από τα παχιά χρόνια της ολυμπιακής ευημερίας (προ και λίγο μετά το 2004) φαινόταν το πράγμα προς τα πού πήγαινε! Αφαίμαξη της ελληνικής επαρχίας από εργατικό δυναμικό και συσσώρευση στις πόλεις ανειδίκευτων ή ημι-ειδικευμένων, χωρίς να θέλω να προσάψω καμία δόση μομφής με τους παραπάνω όρους σε κανέναν (και φυσικά, ούτε σε σένα Νίκο που είσαι πολύ παλιότερος εσωτερικός μετανάστης)! Ενώ μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες τα έργα "κάθισαν" (παρασύροντας μαζί τους και μια σειρά άλλων επαγγελμάτων γύρω απ' αυτά) και η ανεργία άρχισε να καλπάζει προς τα πάνω (από 8-9% που ήταν η επίσημη -αν θυμάμαι καλά- σκαρφάλωσε στο 12%, μετά στο 15% και τώρα ξεπερνάει το 20%), πολλοί νέοι συνέχιζαν να απαξιώνουν και να παρατούν τη γη και τον πρωτογενή παραγωγικό τομέα και να συρρέουν στις μεγάλες πόλεις (κυρίως στη Λάρισα οι δικοί μας) Στον αντίποδα, ένα σωρό προγράμματα για νέους (επιδοτούμενους) αγρότες και όχι μόνο παρέμεναν στα συρτάρια νομαρχιών και υπουργείων! Κυνηγούσαν όλοι το όνειρο (και δικαίωμά τους βεβαίως) -από παλιότερα ακόμα- να γίνουν μαγαζάτορες, εργολάβοι, ηλεκτρολόγοι, ηλεκτρονικοί και δεν ξέρω τι άλλο και φυσικά μια καλύτερη ζωή (αυτό το τελευταίο κι αν είναι δικαίωμά τους!). Η ζωή όμως δεν τα 'φερε σε όλους όπως προσδοκούσαν. Πολλοί, άνεργοι ή άεργοι στα 30 και στα 35 τους, βολόδερναν για δουλειά ή για μεροκάματο (γονιός μου 'λεγε πως το παιδί του έκανε λιγότερα από 70 μεροκάματα σ' ένα χρόνο!). Έβγαζαν, σύμφωνα με τα λεγόμενά τους και τους ισχυρισμούς των δικών τους (που έκαναν τις ανάλογες συγκρίσεις), λιγότερα από τα ΜΙΣΑ απ' ότι θα έβγαζαν, αν έμεναν στον τόπο τους και συνάμα δεν παρήγαγαν ΤΙΠΟΤΑ! Οι επιπτώσεις του πρώτου σκέλους αφορά τη δική τους οικονομία στην οποία η συνεισφοράα ήταν ελλειπής! Οι επιπτώσεις του δεύτερου αφορά την Οικονομία γενικώς, στην οποία η συνεισφορά ήταν μηδαμινή (ποιος νοιάζεται όμως γι' αυτό)! Παρόλα αυτά, όχι μόνο κανείς δεν έπαιρνε το δρόμο της επιστροφής (δεν ξέρω ποια περηφάνεια τους εμπόδιζε ή τους εμποδίζει ακόμα να γυρίσουν πίσω και ν' ασχοληθούν με τη γη), αλλά είχαν το βλέμμα προς τα κει και οι λίγοι εναπομείναντες! Κανένας βέβαια δεν αμφιβάλλει ότι τα πράγματα στην επαρχία είναι δύσκολα! Τόσο στο κομμάτι της δουλειάς, όσο και στη ζωή γενικότερα: βαριές οι αγροτικές δουλειές, δύσκολες οι συνθήκες ζωής στο χωριό (το χειμώνα κυρίως), σχολεία κλειστά λόγω έλλειψης μαθητών, άρνηση της (του) συντρόφου να προσαρμοστεί σε μια τέτοια ζωή κ.τ.λ. Γνωστά όλα αυτά! Μια λεπτομέρεια όμως: υπάρχει και η εναλλακτική της πιο κοντινής πόλης ή κωμόπολης (π.χ. Ελασσόνα στην περίπτωσή μας, όπως έχουν επιλέξει κάποιοι και είναι ιδιαίτερα ευχαριστημένοι όπως λένε), όπου τα περισσότερα απ' αυτά ξεπερνιούνται!
Από την άλλη υπάρχουν τα πλεονεκτήματα μιας τέτοιας απόφασης: ανθρώπινο περιβάλλον διαβίωσης (κυρίως για τα παιδιά), πιο φρέσκα, πιο φθηνά και πιο ποιοτικά προϊόντα διατροφής, μεγάλο μέρος της οικιακής οικονομίας βασισμένο σε προϊόντα ιδίας παραγωγής (λαχανικά, όσπρια, πατάτες, γαλακτοκομικά, κρέας, αυγά, μέλι), λιγότερο άγχος, μηδαμινό χάσιμο χρόνου, χαλαροί ρυθμοί κ.τ.λ.
Ζυγίζεις λοιπόν τα πράγματα και... διαλέγεις και παίρνεις!
Προσωπικά, αν ήμουν σε θέση να ξεκινήσω σήμερα και να επιλέξω για το μέλλον μου, το πιο πιθανό είναι να επέλεγα διαφορετικό τρόπο ζωής (ως προς την επιλογή του πού και πώς θα ζήσω, όχι για το αν θα έφευγα για σπουδές) απ' αυτόν που ακολούθησα! Κι αυτό γιατί απλά οι συνθήκες σήμερα δεν είναι ίδιες με κείνες των αρχών του '80 (νέες καλλιέργειες, ποτιστικά χωράφια, σύγχρονα μηχανικά μέσα -τόσο στη γεωργία όσο και στην κτηνοτροφία- που κάνουν τη δουλειά πιο άνετη, αποδοτική και προσοδοφόρα) συν όλα τα παραπάνω που ανέφερα! Εξάλλου, παραδείγματα σε κοντινά χωριά (Μηλέα, Σαραντάπορο), αλλά και στην ευρύτερη περιοχή (Χωριά γύρω από τη λίμνη Πλαστήρα, Βελβενδό, Δεσκάτη), όπου πολλοί επέστρεψαν και ασχολήθηκαν με πρωτοπόρες και βιολογικές καλλιέργειες ή άλλους τομείς και πέτυχαν σπουδαία πράγματα, αν μη τι άλλο, δείχνουν το δρόμο! Απλά θέλει ψάξιμο, τόλμη, ρίσκο, όρεξη για δουλειά και αλλαγή νοοτροπίας! Η μεγάλη πόλη για το νέο της επαρχίας δεν είναι πλέον η "Γη της Επαγγελίας" και σου προσφέρει πια πολύ λιγότερα απ' όσα σου παίρνει! Τα περισσότερα απ' αυτά που έθελξαν τη γενιά μας και τους πριν από μας στις πόλεις τα βρίσκεις και στην επαρχία σήμερα! Αν σε όλα τα παραπάνω προσθέσουμε και όλα τα προβλήματα που εμφανίστηκαν στη ζωή της πόλης την τελευταία εικοσαετία (κυρίως σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη), τότε... "ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα"!

Κλείνοντας... και για να μην παρεξηγηθώ: ούτε υποδείξεις θέλω να κάνω σε κανέναν, ούτε κριτική στις επιλογές του, ούτε συμβουλές θέλω να δώσω! Όλοι είμαστε μεγάλοι, ώριμοι και έξυπνοι άνθρωποι και φυσικά υπεύθυνοι για ό,τι αποφασίζουμε στη ζωή μας (η οποία μας ανήκει κι ο καθένας τη διαχειρίζεται όπως θέλει)!
Μια μικρή ανάλυση της μικροκοινωνίας μας προσπάθησα να κάνω και την άποψή μου εξέφρασα, απλά και μόνο από ενδιαφέρον και αγάπη για τον τόπο μου και κυρίως για τους ανθρώπους του (που, επιτρέψτε μου, τους θεωρώ δικούς μου)!

Υ.Γ. Οποιαδήποτε ομοιότητα με αληθινά πρόσωπα, πράγματα ή καταστάσεις -δυστυχώς- ΕΧΕΙ σχέση με την πραγματικότητα...!

"Οι άνθρωποι του μόχθου!"

Καλό μήνα!
Τώρα που πέρασε το καλοκαίρι και μαζευτήκαμε στους τόπους μόνιμης διαμονής μας, αναπολούμε το καλοκαιράκι και τις όμορφες στιγμές του. Μερικές απ' αυτές θα τις κάνουμε μικρά αφιερώματα, αρχής γενομένης από σήμερα...

Αφορμή για την παρούσα ανάρτηση αποτέλεσε ένα σχόλιο που άκουσα την περασμένη Κυριακή από ένα ζαχαροπλάστη στο Ν. Ηράκλειο (τον κυρ Μανόλη, πρόεδρο του σωματείου του πολλά χρόνια): "Εμείς, αγόρι μου, γίναμε κινητοί τηλεφωνικοί θάλαμοι κι αφήσαμε τις δουλειές μας να τις κάνουν οι ξένοι! Όλη μέρα περπατάμε και μιλάμε σ' ένα καλώδιο!"
Δε διαφωνώ μαζί του. Τα παραδείγματα δίπλα μας το επιβεβαιώνουν σε μεγάλο βαθμό. Από τον επαγγελματία (υδραυλικό, ηλεκτρολόγο, ψυκτικό, ελαιοχρωματιστή,...) και τον καταστηματάρχη (εστιάτορα, σουβλατζή, καφετζή,...) μέχρι τον οικοδόμο (που έγινε "εργολάβος") και τον αγρότη (που έγινε "τσιφλικάς" ή "τσέλιγκας")! Οι περισσότεροι απ' αυτούς "την είχαν δει αφεντικά" και προσέλαβαν υπαλλήλους (οικονομικούς μετανάστες) για να κάνουν τη δουλειά που έκαναν οι ίδιοι! Εκείνοι απλά έκλειναν τις δουλειές, επέβλεπαν κι έκαναν οικονομική διαχείριση. Για να ανταπεξέλθουν χρέωναν όσο όσο. Έφτασε να στοιχίζει π.χ. η συντήρηση ενός κλιματιστικού (εργασία 15 λεπτών) περισσότερο από μια καρδιολογική εξέταση κι ένα τραπέζι σε ψαροταβέρνα όσο μια χειρουργική επέμβαση!
Από την άλλη έβλεπες αγρότες να "κάθονται" πάνω στις παχυλές επιδοτήσεις και να αδιαφορούν για την παραγωγή! Αποτέλεσμα; Εισαγωγές ακόμα και παραδοσιακών ελληνικών αγροτικών προϊόντων (ντομάτες Βελγίου, ροδάκινα Ισπανίας, λαχανικά Ιταλίας, ακόμα και λάδι)!
Ως προς το τελευταίο όμως, υπάρχει και η άλλη πλευρά! Υπάρχουν άνθρωποι που δεν αρκέστηκαν στις επιδοτήσεις (πενιχρές σε σχέση με άλλους μεγαλοαγρότες) και ψάχτηκαν να αξιοποιήσουν τη λιγοστή γη τους! Μιλώ για τους εναπομείναντες ενεργούς αγρότες του τόπου μου που τους γνωρίζω πολύ καλά!

Πέρασα πάνω από 25 μέρες από τις καλοκαιρινές μου διακοπές (σε δύο δόσεις) στο γενέθλιο τόπο μου και τους είδα πάνω στο φόρτο της δουλειάς. Με λιγότερα από 30 στρέμματα (δικά τους) ο καθένας, σε έναν δύσκολο ορεινό τόπο (σχεδόν 1.000 μ. υψόμετρο) δοκίμασαν διάφορες καλλιέργειες (πατάτες, όσπρια, λαχανικά, μήλα) και πέτυχαν να έχουν εισοδήματα που πολλοί από τους συντοπίτες τους, που εγκατέλειψαν παλιότερα το χωριό για καλύτερη τύχη στην πόλη, ούτε που το φαντάζονται! Πώς το πέτυχαν; Με πολύ μόχθο, με μεράκι και με αλληλοβοήθεια! Και το πιο ωραίο; Χωρίς να εκμεταλλευτούν ούτε έναν ξένο εργάτη (στο χωριό υπάρχουν μόνο δύο οικονομικοί μετανάστες σε κτηνοτροφικές μονάδες)!
Όσο κι αν τους ζηλεύω, χαίρομαι για την προκοπή τους και, κυρίως, που κρατάνε τον τόπο μας ζωντανό ακόμα...

"Απόδραση απ' την πόλη, αποτοξίνωση απ' τα πάντα!"

Ένα δεκαήμερο (...και κάτι) έλειψα από την πόλη και νιώθω ότι πήγα σε άλλη χώρα και ξαναγύρισα! Ένα δεκαήμερο στην επαρχία, στα μέρη μου, στο γενέθλιο τόπο! Μακριά από κέντρα εξουσίας, αποκλεισμένα υπουργεία και κοινοβούλιο, πορείες, διαδηλώσεις, επεισόδια...
Οι άνθρωποι, αγρότες στο σύνολό τους (οι περισσότεροι συνταξιούχοι πλέον). Οι "ενεργοί", τρέχουν με τις δουλειές τους αυτή την εποχή! Η πρώτη κουβέντα-καλωσόρισμα στο καφενείο: "Καλά, βρε, τι σας πειράζουν τα παιδιά μας και τα βαράτε;"(!) Το 'χουν σίγουρο ότι, αφού είσαι ακόμα στην Αθήνα, πλακώνεσαι κάθε μέρα με τους αστυνομικούς στο Σύνταγμα! Ίσως, το 'χουν και απωθημένο που είναι τόσο μακριά και δεν μπορούν να κάνουν το ίδιο! Τι να πεις, τώρα, σε γονείς (με τους οποίους μεγάλωσες μαζί) που "έδιωξαν" από κοντά τους τα παιδιά τους (τα οποία γνωρίζεις από μωρά) για να ζήσουν μια καλύτερη ζωή(;) και τώρα τα βλέπουν στην τηλεόραση με όπλα, κράνη, πανοπλίες, μάσκες και ψεκαστήρες να δέρνονται με απλούς ανθρώπους κάθε ηλικίας (σαν κι αυτούς, σαν και σένα), οι οποίοι διαμαρτύρονται ενάντια σε όσους οδήγησαν τη χώρα σ' αυτή την κατάσταση, ενώ όλοι μαζί θα ΄πρεπε να δέρνουν κάποιους άλλους; Τέλος πάντων...

'Ενα δεκαήμερο χωρίς διαδίκτυο, κινητό τηλέφωνο, εφημερίδες, τηλεόραση, πληροφόρηση γενικά, για ο,τιδήποτε συνέβαινε έξω απ' το μικρόκοσμο της τοπικής κοινωνίας! Ακόμα και το σκάνδαλο της περιοχής (η σύλληψη μεγάλου κυκλώματος στη Λάρισα -200 άτομα περίπου- που κατηγορείται για εμπόριο όπλων, ναρκωτικών, "συμβόλαια θανάτου" κ.τ.λ.) από στόμα σε στόμα κυκλοφόρησε και το μάθαμε! Μόνη παρέα και συντροφιά η εξάχρονη Ματίνα, η εβδομηντάχρονη κυρά Σταματία και οι υπόλοιποι άνθρωποι του τόπου μου! Οι άνθρωποι με τους οποίους είτε είσαι συγγενής μαζί τους είτε είσαι φίλος! Που πίνεις μαζί τους το καφεδάκι το πρωί, το τσιπουράκι λίγο πριν το μεσημέρι, τη μπυρίτσα το βράδυ! Που γλεντάς, γελάς, συζητάς, διαφωνείς, τσακώνεσαι και την άλλη μέρα τα ξανακάνεις όλα από την αρχή μαζί τους! Μπορεί να μην είναι οι καλύτεροι (γιατί είμαστε εμείς;), αλλά είναι οι δικοί μου άνθρωποι κι αυτό μου φτάνει!
Όλα αυτά σε συνδυσμό με την απόλυτη ηρεμία και γαλήνη που επικρατεί στο χωριό (με τους λιγοστούς μόνιμους κατοίκους) και τις εναλασσόμενες ομορφιές του καταπράσινου -ακόμα- τοπίου (που το βλέπεις διαφορετικό απ' ό,τι το θυμάσαι μικρός, αφού η δραματική μείωση της κτηνοτροφίας επέτρεψε την ταχύτατη ανάπτυξη της βλάστησης), σε κάνουν να νιώθεις ότι "είσαι αλλού" και να μη θες να ξαναγυρίσεις πίσω στην πόλη, στο χώρο της δουλειάς σου, στις υποχρεώσεις σου...

Ένα δεκαήμερο, λοιπόν, πραγματικής απόδρασης από την καθημερινότητα της πόλης και απαραίτητης αποτοξίνωσης απ' όλα τα μικροπράγματα που μας κρατάνε σκλαβωμένους σ΄αυτήν και μας κλέβουν το χρόνο μας και τη ζωή μας! Αφού επιστρέψαμε, ας την ανεχτούμε μέχρι την επόμενη απόδραση, που -ευτυχώς- δεν αργεί και πολύ...

"Μόνο λίγο καιρό ξαποσταίνει..."

Πριν καλά καλά ολοκληρώσει το τελευταίο του έργο ο Σύλλογος του χωριού μας (διαμόρφωση του εσωτερικού του σχολείου, ώστε να χρησιμοποιηθεί η μία αίθουσα ως λαογραφικό μουσείο μελλοντικά και το γραφείο των δασκάλων ως γραφείο του Συλλόγου), έβαλε πλώρη να υλοποιήσει μια ιδέα που υπήρχε εδώ και καναδυό χρόνια: την κατασκευή ενός ξύλινου σπιτιού σε μια ειδυλλιακή τοποθεσία του χωριού, όπου τα τελευταία χρόνια -ουκ ολίγες φορές- περάσαμε αξέχαστες μέρες και νύχτες!
Η τοποθεσία είναι "Στ' Λιάκ'(η)" (η κορυφή πάνω από το "Κρυονέρι", όπου κάναμε παλιά την Πρωτομαγιά). Η θέα του απλώνεται από το βουνό της Δεσκάτης (Βουνάσα) μέχρι το "Μεσιακό"! Βλέπεις μπροστά σου, χαμηλά, τα "Τσιαϊρια" (μέχρι και τα φουγάρα της ΔΕΗ στην Κοζάνη φαίνονται στο βάθος) και απέναντι, ψηλά, τον επιβλητικό Αμάρμπεη! Το μέρος γύρω είναι γεμάτο από βελανιδιές, γκορτσιές, αγριοκορομηλιές, πουρνάρια και κέδρους! Σχηματίζει ένα πανέμορφο "μπαλκόνι" ανατολικά (προς τη μεριά του Αμάρμπεη) και από κάτω κυλάει ο "Μέγας λάκκος", ο οποίος εκεί ακριβώς ενώνεται με τον "Τσιαϊρίσιο".
Ο χώρος έχει οριοθετηθεί, το ακριβές σημείο εγκατάστασης έχει αποφασιστεί, τα σχέδια του ξύλινου σπιτιού έχουν βγει, τα κονδύλια έχουν βρεθεί! Το μόνο που μένει είναι η τελική έγκριση από το δήμο και τη δασική υπηρεσία (οι οποίοι καταρχήν δεν έχουν καμιά αντίρρηση)! Πρόκειται για μια ξύλινη κατασκευή 5Χ5 μέτρων, με πόρτα και παράθυρα στις τρεις πλευρές της και τζάκι στην τέταρτη (πιθανόν και μια μικρή βεράντα στην είσοδο)! Ελπίζω μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού να έχουν ρυθμιστεί και οι τελευταίες λεπτομέρειες, ώστε τις μέρες του Αυγούστου να το καμαρώσουμε και να το χαρούμε!
Τελικά, δε θέλουμε και πολλά πράγματα για να κάνουμε τη διαμονή στον τόπο μας πιο όμορφη και πιο ευχάριστη! Αρκεί που είναι μες στην εξοχή, που συναντούμε εκεί τους δικούς μας ανθρώπους (παιδικούς μας φίλους, συγγενείς και γνωστούς), που τα παιδιά μας γνωρίζουν και χαίρονται έναν άλλο τρόπο ζωής, που ξεφεύγουμε από τα δεινά της πόλης που έχει εγκλωβίσει τις ζωές μας! Αν, τώρα, δημιουργήσουμε και κάποιες μικρές προϋποθέσεις, ώστε να τον αγαπήσουν περισσότερο και οι επόμενες γενιές (που δε γεννήθηκαν εκεί) και να τον επισκέπτονται συχνότερα όταν μεγαλώσουν, τότε ακόμα καλύτερα...

"Οι τελευταίοι των Μοϊκα(Ο)ΝΩΝ !"

Τον συνάντησα τις μέρες του Πάσχα, λίγο πιο πέρα από το σπίτι μου, σ' έναν χέρσο μπαξέ (της θειας Νάτσαινας του Σαλιώρα), απέναντι απ' το εγκαταλειμμένο τυροκομείο, να βόσκει και να λιάζεται! Έκανα μια πρωινή βόλτα ανάμεσα στους μπαξέδες (όπως τότε που ήμουν πιτσιρικάς και τριγυρνούσα μαζί με τον αδερφό μου και τους παιδικούς μας φίλους για να παίξουμε ή για να "τρυγήσουμε" τα καρποφόρα τους) και τον είδα.
Μόνος μες στους κήπους, που κάποτε (αυτή την εποχή περίπου) γινόταν πανηγύρι από τους νοικοκυραίους που όργωναν, με τ' "αδέρφια" του και τα "ξαδέρφια" του να τραβούν αγόγγυστα το ξύλινο αλέτρι (ιδιοκατασκευή του νοικοκύρη συνήθως), ανοίγοντας αυλάκια για να φυτευτούν τα ζαρζαβατικά και τα όσπρια (τα καλύτερα και τα πρωιμότερα που έβγαιναν στο χωριό)! Τώρα, παρατημένοι και ακαλλιέργητοι οι περισσότεροι...

Τότε, δεν υπήρχε σπίτι που να μην έχει το "ζευγάρι" του! Τα περισσότερα είχαν από δύο μουλάρια (καθότι είναι πιο δυνατά και πιο ανθεκτικά). Λιγότερα είχαν άλογα και γαϊδουράκια (ζευγάρι με ένα μουλάρι συνήθως). Ήταν οι "εργάτες" κάθε σπιτιού! Τώρα, τα έφαγε η πρόοδος και η τεχνολογία. Τα τρακτέρ και τα "αγροτικά" πήραν τη θέση τους. Έγιναν περισσότερα κι από τους μόνιμους κατοίκους!
Σήμερα έχουν απομείνει στο χωριό όλα κι όλα τρία γαϊδουράκια (του μπαρμπα-Θύμιου Παπαμαργαρίτη, του μπαρμπα-Δημήτρη Πλάτανου και του μπαρμπα-Θόδωρου Κοντοτάσιου) κι ένα άλογο (του μπαρμπα-Τάκη Παπαθανασίου)! Τα κρατάνε οι ιδιοκτήτες τους ακόμα επειδή είναι "δεμένοι" μαζί τους, για συναισθηματικούς λόγους. Τα κρατάνε κι ας μην τους προσφέρουν πια καμιά βοήθεια στις δουλειές τους κι ας τους τρώνε μέρος της πενιχρής αγροτικής τους σύνταξης κι ας τους είναι βάρος πολλές φορές επειδή δεν μπορούν να λείψουν και να τ' αφήσουν μόνα τους!
Έχουν γίνει κι αυτά είδος προς εξαφάνιση, από κει που ήταν άκρως απαραίτητα μέχρι τη δεκαετία του '80! Ευτυχώς όμως που υπάρχουν και πρόλαβαν να τα δουν και τα παιδιά μας ζωντανά και ν' ανεβούν στην πλάτη τους πριν χαθούν κι αυτά! Ελπίζω να μη συμβεί το ίδιο και με τα άλλα οικόσιτα και ψάχνουμε σε καμιά δεκαριά χρόνια κατσίκα ή αγελάδα για να τη δείξουμε στα παιδιά ή να τη φωτογραφίσουμε!